Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığı, internet kısıtlamalarını aşmak için kullanılan VPN servislerine karşı yeni ve çok katmanlı önlemler üzerinde çalışıyor. RBC, Forbes ve Kommersant kaynaklarına göre Bakan Maksut Şadayev, mobil operatörlerden aylık 15 gigabaytı aşan uluslararası veri kullanımı için ek ücret talep edilmesini isterken, dijital platformların da VPN açık kullanıcıların erişimini sınırlaması gündeme geldi.
Planlar bununla sınırlı değil. Yetkililer, VPN açıkken erişime izin veren platformların “beyaz liste” dışına çıkarılmasını da değerlendiriyor. Bu liste, mobil internetin kısıtlandığı durumlarda çalışmaya devam eden kritik hizmetleri kapsıyor. Wildberries, Ozon, Yandex, VK ve Avito gibi büyük platformların bu kapsamda etkilenebileceği belirtiliyor.
Şirketlerin VPN kullanıcılarına erişim sağlamaya devam etmesi halinde, kriz anlarında tamamen erişilemez hale gelme riski doğacak.
RBC'ya konuşan sektör uzmanlarına göre bu yaklaşım, doğrudan yasak veya ceza getirmeden VPN kullanımını zorlaştırmayı amaçlıyor.
Telekom analistleri, teknik olarak VPN trafiğinin tespit edilebildiğini ancak bunun hatasız yapılmasının oldukça güç olduğunu vurguluyor. Yanlış tespitlerin yalnızca VPN kullanıcılarını değil, yurtdışı kaynaklara erişen sıradan kullanıcıları da etkileyebileceği ifade ediliyor.
Öte yandan yetkililer VPN kullanımına yönelik idari yaptırımların da ileride gündeme gelebileceğini dışlamıyor. Ancak şu aşamada doğrudan yasak planlanmadığı belirtiliyor. Buna rağmen yıl başından bu yana yüzlerce VPN servisinin engellendiği biliniyor. Uzmanlar, ücretlendirme, erişim kısıtları ve teknik denetimlerin birleşimiyle VPN kullanımının Rusya'da giderek daha zor hale geleceği görüşünde.
Rusya’da internet kısıtlamaları devreye girdiğinde yalnızca devletin onayladığı “beyaz liste”de yer alan siteler erişilebilir kalıyor. Bu listede kamu hizmetleri, bankalar, yerli sosyal medya platformları ile e-ticaret siteleri bulunuyor. Yetkililer şimdi bu sisteme yeni bir katman ekleyerek, VPN kullanan kullanıcıların söz konusu platformlara erişiminin engellenmesini zorunlu hale getirmeyi planlıyor. Böylece kullanıcılar ya VPN’den vazgeçmek ya da temel dijital hizmetlere erişimi kaybetmek arasında bir tercihe zorlanıyor.
Uluslararası veri trafiğine 15 GB sonrası ücret getirilmesi, Apple ID ödemelerinin mobil faturaya yansıtılmasının yasaklanması gibi önlemlerle birlikte VPN kullanımını doğrudan yasaklamadan caydırma hedefleniyor.
Bu arada dün Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığı'nın, Apple hizmetlerinin mobil hat üzerinden ödenmesine yönelik sistemin askıya alınmasını değerlendirdiği duyurulmuştu. Konuya ilişkin bilgi, hükümete yakın bir kaynak tarafından İnterfaks’a verildi. Görüşmelerin, ülkenin önde gelen operatörleri MegaFon, Beeline, MTS ve T2 ile 28 Mart’ta gerçekleştirildiği belirtildi. Söz konusu adımın, Apple’ı Rus hizmetlerini yeniden App Store’a getirmeye zorlamayı amaçladığı ifade edildi.
Buna rağmen Rusya'da VPN kullanımı artmaya devam ediyor. 2026 başı itibarıyla kullanıcı oranı yüzde 39’a ulaştı. Arama motorlarında VPN aramaları yeniden zirveye yaklaşırken, yetkililer yüzlerce VPN hizmetini erişime kapatmayı sürdürüyor.
Öte yandan Rusya Dijital Kalkınma Bakanı Maksut Şadayev, VPN kullanımına idari ceza getirilmesine karşı olduklarını açıkladı. Bakan, bu tür bir “doğrudan yasak” yaklaşımının kendilerine göre uygun olmadığını belirterek, şu anda tartışılan önlemlerin daha karmaşık bir uzlaşının sonucu olduğunu ifade etti. Şadayev, tüm sonuçların farkında olduklarını vurguladı, ancak diğer seçeneklerin çok daha olumsuz sonuçlar doğuracağını söyledi.
Bakanlık aynı zamanda VPN kullanımını azaltma görevi aldığını doğruladı. Şadayev, bu hedefe kullanıcılar için mümkün olan en az yük ve yan etkiyle ulaşmak istediklerini dile getirdi. Bu çerçevede bazı yabancı platformların, uzun süren ancak sonuçsuz kalan müzakerelerin ardından engellendiğini hatırlattı.
Öte yandan, “beyaz liste”den VPN açıkken erişilebilen sitelerin çıkarılabileceği belirtiliyor. Bakanlık, pazaryerleri, büyük IT şirketleri ile bankalara çağrıda bulunarak, VPN açık olan kullanıcıların hizmetlere erişimini şimdiden engellemelerini istedi.