Rusya bugün 'Tatyana Günü'nü kutluyor: MGU'nun ilk günü
Bugün 25 Ocak, Moskova Devlet Üniversitesi (MGU) kuruluş gününü kutluyor. Ancak bugün toplumda üniversitenin kuruluşu kadar, hatta ondan daha fazla öğrencilere adanan "Tatyana Günü" ya da öğrenci bayramı da demek. Peki neden Tatyana? İşte bu özel günde tarihe kısa bir yolculuk:
Tam bugün, 1755 yılında üniversitenin kuruluş kararnamesi imzalandı ve Rusya ana entelektüel merkezine kavuştu.
MGU'nun kurulmasında kilit rolü, 18. yüzyılın aydınlanma standartlarına göre bile sıra dışı bir figür olan İvan Şuvalov oynadı. İmparatoriçe Elizaveta Petrovna’nın gözdesi olan Şuvalov, zenginlik peşinde koşmayan, asıl tutkusu "özgür bilgi" olan biriydi. Mihail Lomonosov ile birlikte, o dönem için radikal sayılan ilkeleri üniversitenin genetik koduna işlediler. İlk olarak eğitim tüm sınıflara açıldı; ikinci olarak ise ilk yıllarda MGU’ya giriş sınavı olmadan kabul yapılıyordu. Latince bilmek ve okuma-yazma becerisine sahip olmak yeterliydi.
Üniversite, "devlet içinde bir devlet" olarak tasarlandı. MGU eşi benzeri görülmemiş bir özerkliğe sahipti: ne polise ne de şehir yetkililerine bağlıydı. Kendi iç mahkemesi ve hatta kendi öğrenci hapishanesi (karser) bile vardı.
Tarih seçimi tamamen kişisel bir nedene dayanıyordu: 25 Ocak, Şuvalov’un annesi Tatyana’nın isim günüydü. Böylece bu ailevi kutlama ulusal bir sembole dönüştü. 19. yüzyılda "Tatyana Günü", mutlak özgürlük zamanı olarak algılanırdı. Polisin alkollü öğrencileri tutuklaması resmen yasaklanmıştı ve Moskova'nın en iyi restoran sahipleri sokaklara ücretsiz yemek ve içecek çıkarırdı. Bu gelenek bugün de yaşıyor: Her yıl rektör, öğrencilere eski tariflerle hazırlanan meşhur ballı içeceği (medovuha) bizzat servis ediyor.
Yıllar içinde büyüyen üniversite, 20. yüzyılın ortalarında Serçeler Tepesi'ndeki (Vorobyovıy Gorıy) bugünkü görkemli gökdelenine kavuştu. Binanın inşaatında 50 km uzunluğunda 10 katlı bir binaya yetecek kadar çelik kullanıldı. Bu binanın etrafında hala efsaneler yaşıyor: 10 kat derinliğindeki gizli mahzenlerden, devasa binayı uçurumun kenarında tuttuğu söylenen toprak dondurma sistemlerine kadar pek çok hikaye anlatılıyor.
MGU bünyesindeki Azize Tatyana Kilisesi, bu topluluğun her zaman resmi olmayan kalbi olarak kaldı. Burada sınıfsal farklılıklar silinir, profesörler ve birinci sınıf öğrencileri bir araya gelirdi.
Bugün MGU’nun kulesi yeniden ışıklarla aydınlanırken şunu hatırlamak mümkün: 25 Ocak sadece sıradan bir kuruluş bir yıl dönümü değil, Şuvalov ve Lomonosov sayesinde Rus biliminin temel taşı MGU geleneğinin ve Tatyana Bayramı'nın başladığı çok özel bir gün. Çevrenizdeki tüm Tatyanaların gününü kutlamayı unutmayın!
25.1.2026
Реклама