'Dijital gözetim düzeni' özel hayatı nasıl yok ediyor?
2026 yılına girilirken Rusya şehirlerinde konut sektörüne ait diyafonlar ile sokak ve bina kameralarının tek bir yapay zeka sistemi altında birleştirilmesi yeni bir gözetim çağını başlattı. Güvenli Şehir programının genişletilmesiyle birlikte video akışları artık gerçek zamanlı olarak analiz ediliyor ve sistem sıradan olmayan davranışları otomatik biçimde işaretliyor. Bir apartmana kimlerin girip çıktığı, vitrinde ne kadar durulduğu ya da işe giderken rotanın ne kadar değiştiği bile algoritmaların dikkatine takılabiliyor.
N. İzvestiya'nın haberine göre, Moskova sakinlerinden gelen şikayetler, sistemin beyan edilmemiş kiracıları tespit etmeye başladığını gösteriyor. Algoritma bir daireye düzenli olarak giren kişi sayısını kayıtlı sakinlerle karşılaştırıyor ve uyumsuzluk tespit ettiğinde bilgileri doğrudan vergi idaresine iletiyor. Bu uygulama, İçişleri Bakanlığı ile Federal Vergi Servisi arasındaki veri paylaşımının genişletilmesini öngören düzenlemelere dayanıyor ve konutların yasa dışı kiralanmasını hedef alıyor.
Teknik olarak sistem artık sadece yüz tanımaya değil, davranışsal biyometriye dayanıyor. "Re-identification" teknolojisi kişinin siluetini, omuz genişliği ile uzuv oranlarını ve kıyafet özelliklerini dijital bir iz haline getiriyor. Yürüme analizi adım uzunluğu ve diz açısını ölçerek her bireye özgü bir hareket imzası çıkarıyor. Zaman içindeki hareketleri bir arada değerlendiren algoritmalar ise rastgele bir duraklama ile kasıtlı bir gözlem arasındaki farkı ayırt edebiliyor.
Uzmanlara göre bu teknolojik sıçrama, şehirlerde otomatik ceza sistemlerini de yaygınlaştırdı. Kameralar artık sadece trafik ihlallerini değil, yaya akışını engelleyen hareketleri ya da bina girişlerinde sigara içilmesini bile tespit edebiliyor. Mahkeme kayıtları, kişisel verilerin yapay zeka tarafından kullanılmasına ilişkin davaların hızla arttığını gösteriyor ve bölgesel bütçelerin bu otomatik cezalardan elde ettiği gelirlerin de büyüdüğü belirtiliyor.
2025 sonunda yaşanan bir olayda, bir kişiye apartmanda gürültü yaptığı gerekçesiyle ceza kesildi ancak kamera görüntüsündeki kişi yalnızca uzaktan benziyordu. Re-identification sistemi yüzde 98 eşleşme verince mahkeme algoritmanın hatasız çalıştığına hükmetti ve akıllı telefon konum verileri bile yeterli görülmedi. Hukuk uzmanlarına göre bu durum dijital bir gölgenin gerçek kişiden daha güçlü hale gelmesi anlamına geliyor.
13.1.2026
Реклама