Çin'in talebi yavaşlıyor, Rus petrolünde zirve geride mi kaldı?
Çin Ulusal Petrol Şirketi CNPC tarafından yayımlanan son rapor, küresel petrol piyasasında dengeleri değiştirecek bir tablo ortaya koydu. Rapora göre Çin’in petrol talebi önümüzdeki beş yıl içinde artmayı bırakacak, elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla tüketim yatay bir hatta oturacak. Daha birkaç ay önce 2025 için 770 milyon ton olarak hesaplanan talep beklentisi şimdi 760 milyon tona revize edildi. Pekin yönetimi 2030’a kadar yaklaşık aynı seviyede tüketim öngörüyor. Bu tablo, Çin pazarına bel bağlayan ihracatçılar için yeni bir dönemin başladığını gösteriyor.
Rus basınına yansıyan haberlere göre, talep cephesindeki yavaşlamaya karşın Çin üretim tarafında tam tersine hızlanıyor. Ülke 2024’te petrol üretimini yüzde 1,8 artırarak 212,8 milyon tona çıkardı. 2025’te artış devam etti ve Çin mart ayında günlük 4,6 milyon varil ile dünyanın en büyük ilk beş üreticisi arasına girdi. Yıl sonunda üretimin 215 milyon tona ulaşması bekleniyor. Özellikle Bohai gibi deniz sahaları son beş yıldaki artışın büyük bölümünü sağladı. Bu durum Çin’in ithalata olan ihtiyacını giderek azaltıyor.
Tüketim tarafında ise tablo daha karmaşık. Havacılık yakıtı ile petrokimya halen petrol talebinin ana sürükleyicileri. CNPC, petrokimyada talebin 2050’ye kadar 290 milyon tona çıkacağını öngörüyor. Buna karşın motorin ile benzin tüketimi düşüyor. China Daily verilerine göre 2025’te benzin talebi yüzde 1 ila 2, dizel talebi ise yüzde 3 ila 5 geriledi. Elektrikli araçların yayılması, gayrimenkul sektöründeki durgunluk, lojistik ile inşaatta yakıt ihtiyacını aşağı çekiyor. LPG ithalatındaki hızlı artış da petrolden üretilen naftaya olan ihtiyacı sınırlıyor.
Bu ortamda Çin pazarı ihracatçılar için giderek daha kalabalık hale geliyor. Rusya, Suudi Arabistan, İran ve Körfez ülkeleri aynı müşteriler için daha sert bir rekabet içine giriyor.
Enerji ve Finans Enstitüsü uzmanı Aleksey Gromov’a göre Rusya’nın Çin’e yaptığı ihracatta 108 milyon tonluk rekorun tekrar edilmesi zor. 2025 sonunda sevkiyatın 100 milyon ton civarında kalması bekleniyor. Doğu Sibirya Pasifik Okyanusu hattı üzerinden yılda 30 milyon tonluk uzun vadeli kontratlar ile Kazakistan üzerinden geçen yaklaşık 12 milyon tonluk akış Rusya için bir güvence sağlıyor. Ancak deniz yoluyla yapılan sevkiyatlar Körfez ülkelerinin agresif indirimleri nedeniyle baskı altında kalacak.
Gromov, Çin’in stratejik petrol stoklarını hızla doldurduğunu ve bu rezervlerin hacminin ABD seviyelerini aştığını belirtiyor. Yine de bu sürecin ne kadar süreceği belirsiz. Pekin stok alımlarını yavaşlattığında piyasadaki fazla petrol daha görünür hale gelecek. Bu durumda Rusya’nın Çin’deki payını koruyabilmesi büyük ölçüde indirim politikasına bağlı olacak. Uzmanlara göre, 2026’da küresel arz fazlası derinleşirse Moskova’nın özellikle deniz yoluyla sattığı varillerde daha cömert indirimler sunması kaçınılmaz hale gelebilir.
12.1.2026
Реклама