Kayıt dışı ekonomi: Şirketlere ağır cezalar geliyor
Rusya’da ekonomiyi kayıt dışılıktan arındırmayı hedefleyen plan kapsamında, iş dünyasına yönelik para cezaları sert biçimde artırılıyor. Interfaks’ın hükümete yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, kasa fişi ve yazar kasa kullanmadan yapılan satışlara uygulanan cezaları yükselten düzenleme hükümet komisyonundan geçti. Adım, Devlet Başkanı Vladimir Putin’in “ekonominin beyazlatılması” talimatıyla hız kazanan paket içinde yer alıyor.
Mevcut uygulamada kayıt dışı satışlar nedeniyle kamu görevlilerine işlem tutarının yarısına, şirketlere ise dörtte üçüne kadar ceza kesilebiliyor. Asgari cezalar kamu görevlileri için 10 bin ruble, şirketler için 30 bin rubleydi. Yeni düzenlemeyle bu alt sınırlar kamu görevlileri için üç katına çıkarılarak 30 bin rubleye, yani yaklaşık 390 dolara, şirketler için ise beş katına çıkarılarak 150 bin rubleye, yaklaşık 1.950 dolara yükseltilecek. Tekrar eden ihlallerde cezalar katlanacak, üçüncü ihlalde kamu görevlileri için 150 bin ruble (yaklaşık 1950 dolar), şirketler için 750 bin ruble (yaklaşık 9 bin 740 dolar) seviyesine ulaşacak. Bireysel girişimciler de bu kapsamda şirketlerle aynı cezalara tabi tutulacak.
Putin, planın zorunlu hale gelmesini katma değer vergisinin yüzde 22’ye çıkarılmasıyla ilişkilendiriyor. Devlet Başkanı, ekonomik faaliyetin gölgeye kaymaması ve bütçe gelirlerinin korunması gerektiğini vurguladı. Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak ise üç yıl içinde kayıt dışı ekonominin payının milli gelirde 1,5 puan azaltılmasının ve bütçeye yıllık 1 trilyon ruble, yani yaklaşık 13 milyar dolar ek vergi geliri sağlanmasının hedeflendiğini açıkladı.
Ekonomistler ise bu hamlenin zamanlamasına dikkat çekiyor. Alfa Bank baş ekonomisti Nataliya Orlova’ya göre KDV artışı, vergi tahsilatını olumsuz etkileyebileceği için denetim ve cezaların sıkılaştırılması özellikle şimdi gündeme geldi. Orlova, Temmuz–Eylül döneminde nakit ruble kullanımının ayda ortalama 180 milyar ruble, yani yaklaşık 2,3 milyar dolar arttığını belirtiyor. Uzmanlara göre bu eğilim, kayıt dışı faaliyetin büyüdüğüne işaret ediyor. Yeni önlemler bütçeye ek gelir sağlayabilir, ancak reel sektör açısından bu adımlar fiilen vergi yükünün artması anlamına geliyor. Bu nedenle 2027’de resmi bir vergi artışı ilan edilmese bile, işletmeler üzerindeki mali baskının hissedilir biçimde yükselmesi bekleniyor.
11.12.2025
Реклама