Rusya'da tüketim düşerken: Piyasada neler değişiyor?
Rusya’da kasım ayında tüketici harcamalarında reel bazda gerileme görüldü. Sberindeks verilerine göre ayın ilk üç haftasında tüketim yüzde 0,2 azaldı. Ekonomistler, kısa dönemli verilere dayanarak kesin hüküm vermenin erken olduğunu vurgulasa da hem reel gelirlerdeki yavaşlama hem de sıkılaşan kredi koşulları harcamalardaki zayıflamanın ana nedenleri olarak gösteriliyor.
İzvestiya’nın aktardığı değerlendirmelere göre Ruslar özellikle gıda harcamalarını azaltırken, güzellik ürünleri, sağlık ürünleri, hobi eşyaları, ev elektroniği ve mobilya gibi kategorilerde aylık bazda artış görülüyor.
Yıl geneline bakıldığında tüketici davranışındaki zayıflama daha belirgin hale geldi. 2024’ün başında yıllık reel harcama artışı yaklaşık yüzde 8 seviyesindeyken, 2025’in başında bu oran yüzde 5’e geriledi. Yaz aylarında yüzde 2 düzeyinde kalan büyüme, kasım itibarıyla negatife döndü.
Ekonomistler, yükselen faizler, sınırlı maaş artışları, daha düşük tüketici güveni ve ipotek erişiminin daralmasının tüketimi baskıladığını aktarıyor.
Öte yandan restoran ve kafe harcamaları hâlâ dirençli seyretse de özellikle Moskova’da daha uygun fiyatlı segmentlere doğru belirgin bir kayma yaşanıyor.
Uzmanlar, kasım ayındaki düşüşe rağmen yıllık bazda tüketimin bir miktar desteklenebileceğini belirtiyor. Bunun nedeni, yıl sonundaki vergi ve mevzuat değişiklikleri öncesinde bazı kategorilerde öne çekilen alışverişler. Özellikle ithal otomobillere uygulanacak yeni hurda vergisi ve 1 Ocak itibarıyla yürürlüğe girecek KDV artışı (yüzde 20’den 22’ye) nedeniyle otomotiv ve dayanıklı tüketim mallarında talep hızlanmış durumda. Ancak bu geçici ivmenin 2026’nın ilk aylarında yerini durgunluğa bırakması bekleniyor.
Hanehalkı tüketimi Rusya’nın GSYH’sinin yarısından fazlasını oluşturduğu için yıl sonundaki zayıflama ekonomik büyümeyi doğrudan etkileyebilir.
Ekonomistler son çeyrekte GSYH’nin geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 0,5 azalmasını bekliyor. Analizler, yüksek faizlerin ekonomik faaliyeti sınırlamaya devam ettiğini, büyümenin asıl olarak kredi koşullarındaki gevşemenin başlayacağı 2026’nın ikinci yarısında toparlanabileceğini gösteriyor.
1.12.2025
Реклама