Yeniden 'süper kâr' vergisi: Hangi sektörler hedefte?
Rusya’da şirketlerin “aşırı kârlarına” yönelik tek seferlik vergi (windfall tax) yeniden tartışılmaya başlandı. Devlet Duması’nda yapılan son görüşmelerde, bütçe açığını kapatmak için bazı sektörlerden ek gelir elde edilmesi gündeme geldi. Ekonomi Bakanı Maksim Reşetnikov, konunun ayrı bir analiz gerektirdiğini belirterek "yeşil ışık" yaktı.
Vedomosti'ye göre bu tartışmanın temel nedeni büyüyen bütçe açığı. 2026’nın ilk çeyreğinde bütçe açığı 4,58 trilyon rubleye (yaklaşık 57,3 milyar dolar) ulaştı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemindeki 1,96 trilyon rubleye göre ciddi artış anlamına geliyor. Yılın tamamı için öngörülen açık ise 3,79 trilyon ruble seviyesindeydi. Bu nedenle hükümet, ek gelir kaynakları arayışını hızlandırmış durumda.
Benzer vergi 2023 yılında uygulanmıştı. Şirketlerin 2021–2022 dönemindeki ortalama kârı ile 2018–2019 dönemi karşılaştırılmış, aradaki fark üzerinden yüzde 10 oranında vergi alınmıştı. Erken ödeme yapanlar için efektif oran yüzde 5’e kadar düşmüştü. Bu uygulama bütçeye 318,8 milyar ruble (yaklaşık 4 milyar dolar) kazandırmıştı.
Uzmanlara göre bugün için en olası hedef sektörler arasında altın madenciliği ve bankacılık öne çıkıyor. Altın fiyatlarının son yıllarda yaklaşık yüzde 65 artması, bu alanda “konjonktürel kâr” oluştuğu görüşünü güçlendiriyor. Bankacılık sektörü ise yüksek faiz ortamında elde ettiği yaklaşık 3,5 trilyon rublelik (43,7 milyar dolar) kâr ile dikkat çekiyor. Bununla birlikte, bankaların büyük kısmının devletle bağlantılı olması nedeniyle bu sektöre ek vergi getirilmesi tartışmalı görülüyor.
Kimya, gübre ve e-ticaret gibi alanlar da potansiyel adaylar arasında sayılıyor. Ancak perakende ve IT sektörleri düşük kârlılık veya devlet teşvikleri nedeniyle daha düşük ihtimal olarak değerlendiriliyor. Ekonomistler, “süper kâr” tanımının net olmamasının en büyük sorunlardan biri olduğuna dikkat çekiyor.
Uzman görüşleri ise ikiye bölünmüş durumda. Destekleyenler, tek seferlik verginin kalıcı vergi artışlarına göre daha az zararlı olduğunu savunuyor. Karşı çıkanlar ise ekonominin zaten yavaşladığı bir dönemde ek yüklerin yatırımları azaltabileceğini belirtiyor. 2025’te ekonomik büyümenin yüzde 1’e gerilemesi ve şirket kârlarının zayıflaması bu endişeleri güçlendiriyor.
Analistlere göre olası bir windfall tax, kısa vadede bütçeye 500 milyar rubleye (yaklaşık 6,25 milyar dolar) kadar katkı sağlayabilir. Ancak uzun vadede yatırım ortamını bozma riski nedeniyle hükümetin temkinli hareket edeceği değerlendiriliyor.
13.4.2026
Реклама