Rusya'dan gümüşün geleceği için üç senaryo
Rusya'nın kredi derecelendirme kuruluşu NKR'ın uzmanları, 2026 yılında gümüş piyasasının nasıl bir seyir izleyebileceğine ilişkin üç ayrı senaryo ortaya koydu. Uzmanlara göre 2025’te gümüş fiyatlarında yaşanan sert yükseliş yalnızca spekülatif talep ile açıklanmıyor; piyasadaki temel sorun arzın, talep artışına yetişememesi. Bu nedenle fiyatların önümüzdeki dönemde de yüksek seviyelerde kalması ihtimali güçlü görülüyor.
Gümüş fiyatları 2025 yılı boyunca iki kattan fazla arttı. Geçen yıla ons başına 29,2 dolar seviyesinden başlayan gümüş, Aralık 2025’te 70 dolar eşiğini aşarak 1979’dan bu yana en sert yükselişini kaydetti. Ocak 2026 sonu itibarıyla ise gümüşün ons fiyatı 113 dolara ulaştı ve yeni bir tarihsel zirve görüldü. Böylece Ocak 2025’ten bu yana toplam artış oranı yüzde 287 oldu. NKR uzmanları, bu ölçekteki yükselişin borsa spekülasyonundan ibaret olmadığını, uzun yıllar etkisini sürdürebilecek yapısal bir dengesizliğe işaret ettiğini belirtiyor. Kurumun iyimser senaryosunda 2026 yılında gümüş fiyatlarının ons başına 115 doların üzerine çıkması ihtimali de bulunuyor. Nitekim 26 Ocak’ta gümüşün ons fiyatı 117 dolar seviyesinin üzerine çıktı.
RBC'ya konuşan uzmanlara göre gümüş piyasasındaki arz açığı artık kronik bir nitelik kazanmış durumda. Dünyada beş yıldır üst üste gümüş tüketimi üretimin üzerinde seyrediyor. NKR’nin araştırmasına göre yalnızca 2025 yılında küresel piyasada yaklaşık 118 milyon troy ons gümüş açığı oluştu. Mevcut madenlerde cevher içindeki ortalama gümüş oranı son on yılda belirgin şekilde düştü. En büyük 12 madende bu oran yüzde 36 gerilerken, rezervlerdeki düşüş yüzde 40’a ulaştı. Yeni madenlerin faaliyete geçmesi ise 7 ila 10 yıl sürüyor. Ayrıca son 10–15 yılda dünya ölçeğinde yeni bir gümüş yatağı keşfedilip üretime alınmadığı vurgulanıyor.
The Silver Institute verilerine göre 2025 yılında küresel gümüş üretimi 835 milyon ons seviyesinde gerçekleşti. İkincil gümüş arzı, yani geri dönüşüm yoluyla piyasaya giren miktar ise yaklaşık 200 milyon ons ile 2012’den bu yana en yüksek düzeye çıktı. Buna karşın geçen yıl toplam gümüş talebi 1,2 milyar ons olarak hesaplandı. Toplam arzın 1,03 milyar ons seviyesinde kaldığı belirtilirken, bu rakamın talebin oldukça gerisinde olduğu ifade ediliyor. NKR uzmanları, ticari stokların da art arda yıllardır azaldığına dikkat çekiyor. En büyük stoklara sahip kurum olan Londra Külçe Piyasası Birliği’nin elindeki gümüş miktarı 2020–2021 döneminde 35–38 bin ton seviyesindeyken, Ekim 2025 itibarıyla bu rakam 26,3 bin tona geriledi.
Raporda gümüş fiyatlarının ekonomik döngülerle yakından bağlantılı olduğu belirtiliyor. Ekonomik büyümenin hızlandığı dönemlerde gümüşe olan sanayi talebi de artıyor. NKR’ye göre gümüş fiyatları küresel imalat PMI endeksiyle yüzde 12 oranında korelasyon gösterirken, altın için bu oran yalnızca yüzde 3 seviyesinde bulunuyor. Günümüzde talebi yukarı çeken en önemli faktörler arasında güneş enerjisi, elektrikli araçlar ve batarya teknolojileri yer alıyor. Elektronik ve yarı iletken sektörlerinde talep 456–466 milyon ons seviyesinde hesaplanırken, güneş enerjisinde 197–257 milyon ons aralığında bir talep söz konusu. Tıbbi ürünler, kimya ve diğer sektörlerde talep 50–100 milyon ons seviyesinde bulunuyor. Takı ve sofra eşyalarında 70–80 milyon ons, elektrikli araçlar ve bataryalarda ise yaklaşık 60 milyon ons gümüş tüketiliyor. Yatırım amaçlı talep ise 200–250 milyon ons seviyesine ulaşıyor.
Sanayi talebinin yanı sıra gümüş fiyatlarını etkileyen iki önemli unsur daha öne çıkıyor. Bunlardan ilki, uluslararası yaptırımlar ve rezervlerin dondurulması gibi gelişmelerin ardından doların küresel rolünün zayıflaması ve fiziki varlıklara yönelimin artması. İkinci unsur ise yeni bir para sistemi arayışı. NKR’ye göre BRICS ülkeleri tarafından oluşturulması planlanan alternatif rezerv sistemlerinin gümüşle desteklenmesi ihtimali bulunuyor. Bu çerçevede uzun yıllar gümüşe mesafeli duran merkez bankalarının tutum değiştirdiği vurgulanıyor. Rusya’nın devlet rezervleri için değerli metal alımlarına yılda 51,5 milyar ruble ayırmayı planladığı, Hindistan’ın Nisan 2026’dan itibaren bankaların gümüşü teminat olarak kabul etmesine izin vereceği ve Suudi Arabistan’ın ETF’ler üzerinden deneme amaçlı gümüş alımlarına başladığı belirtiliyor.
NKR uzmanları, 2026 yılı için üç ayrı fiyat senaryosu ortaya koyuyor. Temel senaryoda, yüzde 45–55 olasılıkla fiyatların ons başına 70–100 dolar bandında istikrar kazanması bekleniyor. Bu senaryoda arz açığı devam ediyor ancak piyasalarda panik havası oluşmuyor. Merkez bankaları gümüş alımlarını sınırlı tutuyor, yıllık alım hacmi 1–2 milyar dolar seviyesinde kalıyor. ABD Merkez Bankası’nın ise 2026 boyunca faizleri yalnızca bir kez indirmesi öngörülüyor.
Olumsuz senaryoda ise sert bir küresel resesyon yaşanması halinde gümüş fiyatlarının 50–70 dolar aralığına gerilemesi mümkün görülüyor. Ekonomik daralma sanayi talebini düşürüyor, yatırımcılar birikmiş gümüşlerini satıyor ve dolar yeniden güç kazanıyor. Bu senaryonun gerçekleşme olasılığı yüzde 20–30 olarak değerlendiriliyor.
İyimser senaryoda ise piyasada tam anlamıyla bir “gümüş humması” yaşanabileceği ifade ediliyor. Bu durumda fiyatlar 110–115 dolar seviyesinin üzerine çıkıyor, depolardaki stoklar hızla eriyor ve Londra’daki ana borsadaki rezervler 20 bin tonun altına düşüyor. Yapay zeka teknolojileri ve yeşil enerji yatırımları piyasadaki tüm mevcut gümüşü tüketiyor. Merkez bankaları agresif alımlara yöneliyor ve BRICS ülkelerinden birinin büyük ölçekli gümüş alımını resmen duyurması halinde gümüş yeniden küresel para statüsü kazanabiliyor. Bu senaryonun olasılığı yüzde 25–35 olarak veriliyor. NKR uzmanları, en olumsuz tabloda bile gümüş fiyatlarının 2023–2024 seviyelerinin yaklaşık iki katı olacağını vurguluyor.
27.1.2026
Реклама