Rusya’da bazı sivil toplum temsilcileri, biyolojik baba olmadığı sonradan mahkeme kararıyla ortaya çıkan erkeklerin bugüne kadar ödedikleri nafakaların kendilerine iade edilmesini öngören bir girişim başlattı.
Öneriye göre nafakanın geri alınabilmesi ve ödemelerin durdurulması için temel şart, nafaka alan tarafın kasıtlı biçimde karşı tarafı yanıltmış olduğunun kanıtlanması olacak. Mevcut mevzuatta ise kural olarak ödenmiş nafakaların geri alınması mümkün görülmüyor.
M. Komsomolets'e göre girişimi savunanlar, aile hukukunda yer alan istisnaların uygulamada neredeyse işlemez hale geldiğini vurguluyor. Mahkeme kararının yanlış beyana dayanması ya da sahte belgelerle nafaka bağlanması gibi durumlarda teorik olarak iade yolu açık olsa da bu tür davalarda ciddi usul engelleri bulunduğu belirtiliyor. Her yıl babalığın geçersizliğinin tanınması için açılan yüzlerce davaya rağmen ödenen nafakanın geri alınabildiği dosyaların oranı yüzde yirmiyi geçmiyor.
Önerilen düzenleme, kasıtlı aldatmanın mahkeme tarafından tespit edilmesi halinde bugüne kadar ödenmiş tüm nafakanın faiziyle birlikte iadesini öngörüyor. Yanıltma fiilinin sahte babalık beyanı, gerçek dışı hamilelik iddiası ya da biyolojik bağa ilişkin yalan beyan gibi unsurlarla belgelenmesi şart koşuluyor. İade sürecinin kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde icra yoluyla tamamlanması planlanıyor. Ayrıca şüpheli durumlarda davacının talebiyle devlet bütçesinden dna testi yapılması da teklif ediliyor.
Girişimi hazırlayanlar, kasıtlı yanıltmanın yalnızca hukuki değil cezai sonuçlar da doğurması gerektiğini savunuyor. Bu kapsamda biyolojik olmayan babalığın bilerek gizlenmesinin dolandırıcılık olarak tanımlanması ve zararın en az üç katı tutarında tazminat öngörülmesi isteniyor. İnternet üzerinden destek toplayan öneri şu ana kadar sınırlı ilgi görse de yeterli imza sayısına ulaşması halinde ilgili kurumlar tarafından resmi olarak değerlendirmeye alınması bekleniyor.