'Aşırı eğitim' Rus ekonomisine pahalıya patlıyor
Türkiye gibi Rusya'da da "haddinden fazla üniversiteli" sendromu yaşanıyor. Rusya’da üniversite mezunlarının önemli bir bölümü, diplomalarının gerektirdiği niteliklerin altında işlerde çalışıyor.
Yüksek Ekonomi Okulu uzmanlarının 2021–2023 mezunlarını kapsayan araştırmasına göre lisans ve uzmanlık diploması alanların yüzde 34 ile yüzde 40’ı, yükseköğretim gerektirmeyen pozisyonlarda istihdam ediliyor. Araştırmacılar bu durumu “aşırı eğitim” olarak tanımlıyor ve sorunun sadece bireyleri değil, ülke ekonomisini de doğrudan etkilediğini vurguluyor.
Verilere göre uygun nitelikte işlerde çalışan mezunların ortalama maaşı 78 bin 400 ruble düzeyindeyken, diploma gerektirmeyen işlerde çalışanların ortalama geliri 63 bin 600 rublede kalıyor. Bu fark yaklaşık yüzde 23’lük bir gelir kaybına işaret ediyor.
Ekonometrik hesaplamalar, aşırı eğitim nedeniyle oluşan maaş cezasının ortalama yüzde 20 seviyesinde olduğunu gösteriyor. Kadınlar için bu oran yüzde 21, erkekler için yüzde 19 olarak ölçülüyor.
Sorunun özellikle hizmet sektörü, ticaret, konaklama ve taşımacılık gibi alanlarda yoğunlaştığı belirtiliyor. Otel ve restoran sektöründe çalışan üniversite mezunlarının yüzde 64’ü, ticarette çalışanların ise yüzde 55’i diplomalarının altında işlerde görev yapıyor.
Buna karşılık eğitim, sağlık ve bilişim sektörlerinde aşırı eğitim oranı yüzde 10 ile yüzde 23 arasında değişiyor. Uzmanlar, birçok mezun için bu durumun geçici bir basamak değil, kalıcı bir kariyer çıkmazına dönüştüğüne dikkat çekiyor.
Araştırmada, aşırı eğitimin ülke ekonomisi açısından da ciddi maliyetler yarattığı ifade ediliyor. Verimlilik kaybı, eğitim yatırımlarının boşa gitmesi ve nitelikli iş gücünün etkin kullanılmaması başlıca riskler arasında yer alıyor.
Uluslararası Çalışma Örgütü verilerine göre Rusya’da bir saatlik emek başına düşen GSYH 2025 itibarıyla 44,3 dolar seviyesinde bulunuyor. Bu rakam, ABD ve Almanya’nın yaklaşık yarısı düzeyinde kalıyor. Uzmanlar, eğitim sistemi ile iş gücü piyasası arasındaki uyum sağlanmadığı sürece bu farkın kapanmasının zor olduğunu belirtiyor.
16.2.2025
Реклама