Rusya da "kademeli normale dönüş" yolunda ilk adımları atmaya başladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin 30 Mart'ta başlayan ülke çapındaki ücretli resmi tatili dün akşam sona eredirdi. Bundan sonra, salgının gelişimi farklı olduğu için, önlemlerin hangi sürede ve nasıl kaldırılacağına bölge yönetimleri, kendi durumlarını değerlendirerek karar verecek. Bazı bölgelerde bugün işbaşı yapıldı, bazıları karabntina rejimini uzattı.
Putin dün şirketlere ve ailelere yeni ekonomik destek paketini de açıkladı. Buna göre, d
aha önce küçük çocuğu olan ailelere yapılacağı açıklanan mali desteğin ardından, şimdi de 3-16 yaş arası çocuğu olan ailelere (16 yaşındakiler dahil değil) , çocuk başına bir defalık 10 bin ruble devlet yardımı yapılacak.
Rusya'nın pek çok bölgesinde zaten sınırlı önlemlerle yetinildiği için, devlet dairelerinde normal çalışma düzeni başlayacak. Ancak Moskova, St. Petersburg gibi şehirlerde 30 Mayıs'a kadar karantina ve sokağa çıkma önlemleri devam edecek.
Putin'in "resmi tatili sona erdirme" kararı, Rusya'nın 85 idari bölgesinini 15'i hariç, diğerlerinde hayatı "normale" döndürmeye başlayacak. Diğerlerinde kademeli normale dönüş kararı yerel yönetimlere bağlı olacak.
Ancak 65 yaş üstünde olanlar için ülke genelinde karantinaya devam edilecek.
Bölge yönetimlerini sınırlamaların kaldırılması konusunda hazırlık yapmaya çağıran Putin, bu adımların kademeli olarak ve yavaş yavaş atılması gerektiğini vurguladı.
Putin, koronavirüs tehdidinin devam ettiğini, kısıtlamaların devamı ya da kaldırılması konusunda genel kararın doktorların görüşüne bağlı olacağını söyledi.
Putin bazı ülkelerde çok yüksek ölüm oranları yaşanmasının nedeninin hastanelerin ve sağlık sisteminin yetersiz kalması olduğunu, Rusya'nın zamanında hazırlık yaparak bu sorunu yaşamadığını söyledi.
Rus lider, sanayi, inşaat, telekomünikasyon, enerji, tarım, madencilik sektöründe işyerlerinin 12 Mayıs'tan itibaren faaliyetlerine başlayabileceğini duyurdu.
Moskova'da inşaat ve sanayi tesileri hariç, diğer sektörlerde sokağa çıkma yasağı mayıs sonuna kadar uzatılmıştı.
Nisan ayı boyunca resmi tatil ilan edilen Rusya’da, salgının yayılması üzerine Putin 28 Nisan’da yeni bir karar almış, Mayıs tatili döneminde aradaki iki çalışma gününü de katarak, 11 Mayıs akşamına kadar kesintisiz resmi tatil ilan etmişti. Moskova’da Belediye Başkanı Sobyanin’in kararıyla sokağa çıkma yasağı ya “izolasyon” uygulaması 31 Mayıs’a kadar uzatılmıştı. Ülke genelinde ise yerel yöneticilere duruma göre kendi kararlarını vermeleri yetkisi verilmişti.
Moskova'da sokağa çıkma yasağı konusunda Mayıs ayının ikinci yarısında bazı esneklikler düşünüldüğü, bazı parkların belli saatlerde halka açılması seçeneğinin masada olduğu bildiriliyor.
Rusya’nın 85 bölgesinden 15’inde izolasyon uygulaması 31 Mayıs’a kadar devam kararı alınmıştı. Bu bölgelerden bazıları Moskova merkez, Moskova bölge, St. Petersburg, Buryatiya, Kalujskaya.
Putin işini kaybedenlere ve özellikle çocuklu ailelere yönelik yeni ekonomik destek programını da açıkladı.
Daha önce küçük çocuğu olan ailelere yapılacağı açıklanan mali desteğin ardından, şimdi de 3-16 yaş arası çocuğu olan ailelere, çocuk başına bir defalık 10 bin ruble devlet yardımı yapılacak.
PUTİN'İN AÇIKLAMALARI
Sputnik'in aktardığına göre Putin, alınan önlemlerin salgınla mücadelede bir sonraki döneme, yani kısıtlama rejiminden kademeli olarak çıkış aşamasına geçme imkanı sunduğunun altını çizerek, "Bu dönemin kendine has özellikleri var. Her şey önce, bu çıkış bir anda gerçekleştirilemez. Bunu kademeli olarak, dikkatli bir şekilde, adım adım yapmalıyız. İnsanların can güvenliğini garanti eden tüm hijyen koşullarına ve gerekliliklerine kati biçimde uyarak kısıtlamaları kaldırmalıyız" ifadelerini kullandı.
'Yeni ekonomik önlem paketi hazırladık'
Salgının ekonominin birçok sektörüne, milyonlarca insanın refahına sert bir darbe vurduğunu, birçok kişinin gelirinin azaldığını ve öngörülmeyen masraflarla borçların arttığını kaydeden Putin, ticari hayatı yeniden canlandırma dönemine geçerken Rusya halkını ve ekonomisini desteklemeye yönelik yeni önlem paketi hazırladıklarını vurguladı.
Rusya'daki işletmelere ve vatandaşlara doğrudan yardım sağlanması gerektiğini söyleyen Putin, nisan başından bu yana kayıtlı işsiz sayısının iki katına çıkarak 1.4 milyona çıktığını belirtti.
Rus lider, "Zor bir durum söz konusu ve işgücü pazarının istikrara kavuşturulması, işlerini kaybeden insanların desteklenmesi için kapsamlı eylemlere ihtiyacımız var. Hükümetten bu yönde kararlar almasını rica ediyorum. Ana hedefimiz, işsizliğin daha fazla artma riskini en aza indirgemek" diye konuştu.
Putin, salgından etkilenen, bireysel yatırımcıların, KOBİ'lerin ve sosyal alanda faaliyet yürüten STK'ların yer aldığı 1.5 milyondan fazla işletmenin 2020'nin 2. çeyreğindeki vergi ve sigorta primlerinin silinmesi talimatını verdi.
Ayrıca Rus lider, serbest meslekle uğraşanlar tarafından 2019 yılında ödenen tüm gelir vergilerinin iade edilmesini de istedi.
Putin, koronavirüsten etkilenen işletmelerde istihdamın desteklenmesi için 1 Haziran'dan itibaren yüzde 2 faiz oranlı özel kredi programı uygulanmasını önerdi.
Putin, "Tüm kredi programı dönemi boyunca işletmenin mevcut istihdamını en az yüzde 90 oranında koruması halinde, kredi süresi dolduktan sonra kredinin tamamı ve ödenen faizler silinecek. Devlet, bunları kendisi üstlenecek. Eğer mevcut istihdam en az yüzde 80 oranında korunursa, kredinin ve ödenen faizlerin yarısı silinecek. Bu önlem, 7 milyondan fazla çalışanın desteklenmesi sağlama potansiyeline sahip" dedi.
'27 milyon çocuk için ödeme yapacağız'
3 yaşına kadar çocuğu bulunan tüm ailelerin nisan, mayıs ve haziran aylarında için çocuk başına aylık 5.000 ruble alacağını kaydeden Putin, 1 Haziran'dan itibaren ise 3-16 yaş arasındaki her bir çocuk için bir kereye mahsus olmak üzere 10'ar bin ruble ödeme yapılacağını kaydetti. Rus lider, toplamda 27 milyon çocuğun bu yardım kapsamında yer alacağını belirtti.
Bu arada Putin, 8 Nisan'da verdiği talimat uyarınca koronavirüsle mücadele eden sağlık çalışanlarına yapılacak nisan ayı ödemeleri için kaynakların aktarıldığını ancak toplam 56 bölgede bu ödemelerin yapıldığını, ilgili sağlık personelinin yarısından fazlasının bu ödemeleri alamadığını kaydederek, tüm bölge liderlerinden 15 Mayıs'a kadar bu ödemelerin tamamını yapmaları gerektiğini ve her bölgedeki durumu bizzat kontrol edeceğini vurguladı.
Putin, 12 Mayıs'tan itibaren birtakım kısıtlamalar kaldırılırken 65 yaş üstü kişiler ile kronik hastalığı bulunanlara yönelik yüksek güvenlik rejiminin devam edeceğini söyledi.
Tüm işletmelerde, toplu taşımada hijyen kurallarına harfiyen uyulması gerektiğini belirten Putin, bu süreçte toplu şekilde etkinlik düzenlenmesinin de yasak olduğunun altını çizdi.
'Rusya'nın aldığı önlemler benzersiz'
Putin, koronavirüs salgını sırasında vatandaşların ve işletmelerin desteklenmesi için devlet tarafından tahsis edilen kaynakların daha şimdiden küresel finansal krizin yaşandığı 2008-2009 yıllarında ayrılan kaynakların hacmini aştığına dikkat çekerek, Rusya yönetiminin halkını desteklemek için aldığı önlemlerin benzersiz olduğunu vurguladı.
Önceki gelişmeler
Putin, salgın nedeniyle son zamanlarda sık sık ulusa sesleniş konuşmaları yapıyor. Putin daha önce 25 Mart, 2, 8 Nisan, 15 Nisan ve 28 Nisan’da ulusa seslenmişti. İlk kez 25 Mart’tan 5 Nisan’a kadar ilan edilen ücretli tatil, daha sonra 30 Nisan’a kadar uzatılmıştı. Salgın nedeniyle daha sonra bir kez daha uzatılan ücretli tatilin bugün sona ermesi gerekiyordu.
Rusya’da son 24 saatte Kovid-19 vaka sayısı 11 bin 656 artarak 221 bin 344’e yükseldi. Yeni vakaların 6 bin 169’u başkent Moskova’da görüldü.
Bu arada Putin, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle darbe alan Rus ekonomisinin yeniden canlandırılması için hükümete 1 Haziran'a kadar ulusal plan hazırlama talimatı verdi.
Kremlin'den yapılan açıklamaya göre Putin, Kovid-19 salgınıyla mücadele kapsamında alınacak önlemlerle ilgili bir talimatname imzaladı.
Talimatnameye göre hükümet, Rusya Federasyonu'na bağlı bölgelerin üst düzey yöneticileri ile birlikte, Rusya'daki sendikaların temsilcilerinin de katılımıyla istihdamın ve gelirlerin eski seviyeye dönmesini, ekonominin gelişmesini ve ekonomide uzun vadeli yapısal değişiklikler yapılmasını sağlayacak bir ulusal eylem planı hazırlayarak 1 Haziran'a kadar Putin'e sunacak.
Putin, Başbakan Mihail Mişustin'e, Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin'e ve Devlet Konseyi çalışma grubuna 12 Mayıs'a kadar bölgedelerde uygulamaya koyulan kısıtlamaların kademeli olarak kaldırılmasına yönelik tavsiyeler hazırlama talimatı verdi.
Rus lider, söz konusu tavsiyelerde kademeli kaldırma süreçlerinin sürelerine, kriterlerine ve parametrelerine yer verilmesini ve bundan sonra tavsiyelerin aylık bazda sunulmasını da istedi.
Putin'in bir diğer talimatı, Rusya'nın bölgelerinde sahra hastaneleri kurulmasıyla ilgili.
Buna göre hükümet, Acil Durumlar Bakanlığı'yla işbirliği içinde Kovid-19'un yayılma ve yeni salgın bölgeleri oluşma risklerinin azaltılması için Rusya'nın bölgelerinde sahra hastaneleri, tanı merkezleri ve mobil laboratuvarlar kurulmasıyla ilgili tavsiyeleri 20 Mayıs'a kadar Putin'e sunacak.