Rusya ile iş yapan Türk işadamlarının haftalardır süren feryadına başbakan Recep Tayyip Erdoğan'dan  ilk kez açık ve net bir yorum geldi:  Rusya ile yaşanan ‘gümrük krizi’nin ‘abartıldığını’ savunan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, sorunun birkaç gün içinde çözüme kavuşturulacağını söyledi. Erdoğan, “Aksi taktirde ben bu konuyu Putin’le görüşeceğim” diye konuştu. Bu arada Kürşad Tüzmen, "Türkiye’nin âli menfaatleri için böyle bir karar almıştım, ne kadar haklı olduğumuzu zaman içinde görürsünüz" derken, CHP Başbakan Erdoğan'a Tüzmen'i görevden alıp almayacağını sordu:

Radikal'in haberine göre, Erdoğan, Sharaton Otel’de Bosna Hersek Konseyi Başkanı Haris Silajdviç ile Konsey üyelerini ziyaretininin ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı. Başbakan Tayyip Erdoğan bir gazetecinin Rusya ile yaşanan sorunun çözüm noktasına gelip gelmediğinin sorması üzerine şunları söyledi:

“Çok ciddi bir gümrük krizi yok. Bu durum biraz da abartıldı. Verilen rakamlar birbirinden çok farklı. Dün (önceki gün) Sayın Lavrov’la Sayın Babacan görüşmeleri yaptılar. Bu görüşmeler neticesinde tarımda yaşanan bazı sorunlar nasıl çözüme bağlandıysa, ben inanıyorum ki Sayın Lavrov Sayın Putin’e bu işi ulaştırdıktan sonra fazla sürmez, birkaç gün içinde oradan da olumlu neticeyi alacağız. Aksi taktirde sayın Putin’le bu konuyu görüşeceğim.”

Maliye Bakanı Kemal Unakıtan ise, yaşanan sorununun ihracat rakamlarına olumsuz tesirleri olabileceğini kaydetti.

Unakıtan, "Rusya kayıt dışı işlemleri kayıt içine almaya çalışıyor. Dolayısıyla ona biraz ağırlık verince, onların fiziki incelemeleri nedeniyle, bizim oradaki ihracatçı TIR'larımızda bekleme oldu. Bunları diplomatik yollarla halletmek lazım." diye konuştu.

Bu arada Rusya’ya “misilleme hamlesi” hükümet tarafından engellenen ve zor duruma düşen Devlet Bakani Kürşad Tüzmen, ‘Türkiye’nin âli menfaatleri için böyle bir karar almıştım, ne kadar haklı olduğumuzu zaman içinde görürsünüz’ dedi. CHP İzmir Milletvekili Ahmet Ersin, Başbakan Erdoğan'a " Rusya ile aramızda gerginliği doğmasına neden olan bu açıklamaları, Başbakan olarak size danışarak mı yaptı? Sayın Tüzmen bu açıklamaları kendi başına yaptıysa Türkiye'ye sıkıntıya soktuğu nedeniyle istifasını isteyecek misiniz? Veya görevden alacak mısınız?” diye sordu.

Radikal’in haberine göre, Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen dün Çin gezisinden döndü. Gazeteciler, Bakanlar Kurulu’nun kararını sordu. Tüzmen, yasanın verdiği yetkiler çerçevesinde Türkiye’nin çıkarlarını korumak için gerekenleri yaptıklarını belirterek, “Yaptıklarımızın ne kadar haklı olduğunu zaman içinde sizler görürsünüz” dedi.

Tüzmen, havaalanında gazetecilerin, “Hükümet Sözcüsü Cemil Çiçek’in açıklamalarına kırgın mısınız?” sorusu üzerine, “Burada bence duyguların hiç önemi yok, önemli olan Türkiye’nin âli menfaatleri doğrultusunda ihracatın devam etmesini sağlamak, ihracatın herhangi bir şekilde haksız bir engelle karşılaşmamasıdır” dedi. Yasanın verdiği yetkiler çerçevesinde, Türkiye’nin ve ihracatçıların çıkarlarını korumak için gerekenleri yaptıklarını ifade eden Tüzmen, “Bugüne kadar, 20 senedir nasıl gerekenleri yaptıysak aynı şekilde gerekenleri yapmaya devam edeceğiz” diye konuştu. Kendileri açısından doğru olanın Türkiye’nin ihracatını yapması olduğunu belirten Tüzmen, Rusya ile olan ihracatın herhangi bir sıkıntıyla karşılaşmadan devamının önemli olduğunu söyledi.

‘Kırmızı hat teknik konu’
Bir gazetecinin, “Kırmızı hatla ilgili talimatınız geri mi çekildi?” sorusu üzerine de Tüzmen, “Teknik olarak ikisi ayrı işler. Yani bir tanesi tamamen bir plan, o plan anlatıldı. Diğeri tamamıyla normal, teknik uygulamalar” dedi. Yalnızca Rusya ile değil, başka ülkelerle de benzeri uygulamalar yaşandığına dikkati çeken Tüzmen, bu uygulamaların gerekli olduğunda, kimi ürün gruplarında yapıldığını vurguladı. Tüzmen, daha önce de benzer uygulamaların Irak’a, İran’a, Fransa’ya ve İtalya’ya yapıldığını, Rusya’ya da daha önce benzer uygulamalar yaptıklarını dile getirerek, “Biz, komşu ve çevre ülkeleri iyi biliriz. Yaptıklarımızın da ne kadar haklı olduğunu zaman içinde sizler görürsünüz” dedi.

Tüzmen ne demişti?
Oysa iki gün önce Urumçi’den Tüzmen aynen şu açıklamayı yapmıştı: “Rusya, Türk ürünlerinin içinde bulunduğu TIR’ların gümrük kapılarında 20 günü aşkın süre bekletince, biz de mütekabiliyet esasına göre istemeye istemeye önlem almak zorunda kaldık. Onların bize yaptığının bir benzeri niteliğinde, dünden (önceki gün) itibaren Rus menşeili ürünleri gümrüklerimizde en sıkı denetimin yapıldığı kırmızı hatta aldık. Biz pürüz değil, ticari ilişkilerin daha da artmasını istiyoruz. Bu düşüncemizi Rus tarafına yazılı ve sözlü olarak ilettik. Ancak ne yazık ki karşı taraftan net cevap alamadık.”
Öte yandan Rusya ile Türkiye arasındaki gümrük sorunu Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile Türk meslektaşı Ali Babacan’ın görüşmesinde ele alındı. İki bakan, sorunun en kısa zamanda çözümü için çalışma başlatıldığını belirtti. (Radikal)

CHP İzmir Milletvekili Ahmet Ersin, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın yanıtlaması istemiyle Meclis Başkanlığı'na sunduğu soru önergesinde, Rusya'nın Türk ihraç ürünlerine karşı adı konmamış ambargo uygulaması ve gümrüklerde işleri yavaşlatmasının binlerce TIR'ın sınırda birikmesine neden olduğunu belirterek "Rusya'nın bu tutumuna karşılık, Dış Ticaretten Sorumlu bakan Sayın Tüzmen "biz de mütekabiliyet esasından hareketle Rusya'ya karşı Kırmızı Hat uygulamasına başladık. Rusya'nın eline pimi çekilmiş bir bomba verdik' açıklamasını yapmıştır. “Kendi başına yaptıysa istifasını isteyecek misiniz ya da görevden alacak mısınız?" sorusunu yöneltti.

Buna karşılık hükümet sözcüsü Sayın Çiçek, Sayın Tüzmen'i yalanlayarak hükümetin Rus mallarına karşı herhangi bir eyleminin olmadığını açıklamıştır. Böylece hükümette her kafadan bir ses çıktığı görüntüsü verilmiş, gerek dış ticaretimizde ve gerekse turizm gelirlerimizde önemli yeri olan ve üstelik enerjide bağımlı olduğumuz Rusya ile aramızda hem ticari hem de diplomatik soğukluk meydana gelmiştir" dedi.

Ersin, Başbakan Erdoğan'a şu soruları yöneltti:
"Sayın Tüzmen gümrüklerden sorumlu olmadığı halde Rusya'ya karşı gümrüklerde kırmızı hat uygulamasının başlatıldığı açıklamasını neden yaptı? Rusya ile aramızda gerginliği doğmasına neden olan bu açıklamaları, Başbakan olarak size danışarak mı yaptı? Sayın Tüzmen bu açıklamaları kendi başına yaptıysa Türkiye'ye sıkıntıya soktuğu nedeniyle istifasını isteyecek misiniz? Veya görevden alacak mısınız? Bu gerginliklerden sonra doğalgazda bağımlı olduğumuz Rusya'nın özellikle kış aylarında doğalgaz konusunda karşı davranış içine girmesi ihtimalini değerlendiriyor musunuz? Buna karşı önlemler alıyor musunuz?"

5/9/2008

5.9.2008