Suat Taşpınar, Radikal'deki "Gece Gündüz Moskova" köşesinde yazdı: Ben atlamış olabilirim, ama basında Güzin Abla ve Haydar Dümen hariç sanırım her köşe yazarı Kafkasya’daki savaş ve etkileri üzerine yazı yazdı, yazıyor. Mevzu, tadından yenmez komplo teorileri için birebir. Yenileriyle vaktinizi çalmayayım. Size bugün ‘ulvi’ görüşlerimden çok, Moskova’daki havayı, manzaranın buradan nasıl görüldüğünü, kamuoyunda ve medyada nasıl tartışıldığını anlatayım. Malum, Türk basınında okuduklarınızın çoğu, Batı basınının iyi-kötü çevirilerinden ibaret.

Devlet başkanından sokaktaki Rus’a kadar, çoğunluğun ruh halini yansıtan düşünceler şunlar: “ABD bizi zaten her zaman düşman gördü. Dostluk, işbirliği laflarının arkasından hep dümen çevirdi. Avrupa ile başka türlü olabilir, ama ABD ve İngiltere onlarla da iyi ilişkiler kurmamızı engelliyor. SSCB dağılırken, NATO’yu Rusya sınırlarına dayandırmayacağına ABD söz verdi, altına imza attı. Ama hemen unuttu. Doğu Avrupa’dan Rusya’yı kuşatmaya başladı. Kafkasya’da Saakaşvili’yi piyon yapıp son hamleyi yapacaktı, mecburen müdahale ettik... Sırbistan’ın toprak bütünlüğü korunacak diye BM’de imza attılar, sonra Kosova’yı kopardılar. Irak’ı haksız yere işgal ettiler. ABD’nin tek derdi var: Dünya egemenliğini bize de dayatmak. Irak’a fazla ses çıkarmadık, ama bizzat bizim arka bahçemize girmelerine göz yumamazdık. Sonuna kadar haklıyız. Kırmızı çizgimizi çiğnetmeyiz. Gücümüz yerinde, NATO’yu Ukrayna’ya da sokturmayız. Batı enerjide bize mecbur. Köprüleri atmayı göze alamazlar. Soğuk Savaş bizden çok onlara zarar verir.”

Öfkeli Rusların ister medyada ister sokakta, en çok sorduğı sorular da şunlar: “Neden saldırıyı başlatan Saakaşvili’yi kimse kınamıyor, saldırgana cevap veren Rusya kötü oluyor? Neden NATO Doğu Avrupa’ya genişlemekle yetinmedi? Neden İran ve Kuzey Kore’den gelecek tehditlere karşı denilip, Polonya’ya füze, Çekya’ya radar yerleştiriliyor? Hedef biziz, neden utanmazca yalan söyleniyor? Neden Batılı sermaye Rusya’da cirit atarken, Rus şirketlerinin dışarıda şirket almasını Batı engelliyor ve bunu ulusal güvenlik sorunu sayıyor? Neden biz karşı önlem aldığımızda kötü oluyoruz? Neden Çin’den Suudi Arabistan’a birçok ülkenin despot yönetimleri ABD ile dost ahbapken, bizim kendi yolumuzda yürümemize bu kadar tepki gösteriliyor? Demokrasinin beşiği İngiltere’de Brown seçime girmeden, halk oyu almadan başbakan olunca demokrasi sorunu olmuyor, Putin anayasayı değiştirmemek için başkanlığı bırakıyor ve demokrat olamıyoruz?”

Benim genel izlenimim, Rusların (ya da daha doğru bir deyimle Moskovalıların) önemli bir bölümü, dünya meselelerinde, kendi argolarında kullandıkları bir deyimle ‘pofigist’. En kibar çeviriyle, nihilist. Daha kabası, ‘Aşağısı Kasımpaşa’ efradı. Bu son olaylar, mesela Türkiye’de olsa ortalık yıkılırdı. Burada sükunet berdevam. Sabah akşam yatıp kalkıp bu meseleleri tartışan yok. Sokakları dolduran yok. Ama devlet yanlısı medyadan o kadar güçlü bir propaganda rüzgarı estiriliyor ki, etkilenmemek mümkün değil. İzvestiya, Komsomolskaya Pravda gibi gazetelerden TV kanallarına kadar ‘sadık medya’ Rusya’nın yerden göğe haklı olduğunu anlatma yarışında. Ama Kommersant’tan Novıye İzvestiya’ya, CTC TV’ye kadar, dengeli haber-yorum verme çabasında olanlar da yok değil. Mesela en son Şangay İşbirliği Örgütü’nün zirvesi, tam bir turnusol kağıdı oldu. Sadık medya ‘Rusya kazandı, tam destek aldı’ çığlıklarıyla çıkarken, diğer cephede ‘Moskova aradığını bulamadı, destek sınırlı kaldı’ yorumları vardı.

Kafkasya savaşı Rusya’nın özgüvenine tavan yaptırdı. Ama Pandora’nın kutusu açıldı. Herşey yeni başlıyor. Kim kimi tuzağa düşürdü, belli değil. Cevaplar değil, yeni sorular var elimizde: Rusya tam palazlanmadan yeni bir batağa mı çekilmek isteniyor? Acilen altyapıya, kalkınmaya harcanması gereken paralar yok yere yine silaha mı akacak? Küresel kriz kaygısı zirvedeyken bir de üstüne siyasi risklerin eklenmesi ekonomiyi nereye götürecek? Birkaç ay öncesine kadar küresel ekonomide ‘güven adası’ sayılan Rusya’dan yerli-yabancı sermayeyi kaçırtma operasyonu mu tezgahlanıyor? Enerji projeleri silbaştan mı olacak? Yine haklı olmak-güçlü olmak ikileminde mi boğulacağız? Biat etmeye adalet duygusunun izin vermediği yerde, isyan etmeye eldeki güç yetmezse ne olur? Peki ya Türkiye’nin hali ne olacak? Kerhen AB üyeliği yolu mu kısalacak, kuzeyden soğuk ve yağışlı hava kütlesi mi gelecek? Ekonomik ve siyasi bağımlılıkları arasında sarkaç olacaksa, bildiği bütün duaları okumaktan başka ne yapacak?

31.8.2008