Dengeleri sarsan olayların yaşandığı bir dönemde, Rus aydınları gelişmeleri nasıl değerlendiriyor? Bu soruya cevap aramak için, Rus basınından bazı yorumları orijinaline sadık kalarak sizlerle paylaşmaya devam ediyoruz. İzvestiya gazetesinde Georgiy Bovt imzasıyla yayınlanan yazıda önemli bir noktaya dikkat çekiliyor: "Rusya, Batı’ya karşı koyuşunun yeni safhasına, ne yazık ki kendisi için en uygun olan koşullarda girmiyor. Bugün Rusya’nın büyük jeopolitik oyundaki liderlik rolünü her tür koşulda kabule hazır müttefikleri yok." İşte Bovt'un yazısı:

"Оffshore aristokrasisi" her şeyi çarçur edecek mi?

Georgiy Bovt - İzvestiya gazetesi

Nasıl da her şey kolayca darmadağın oldu. “Soğuk savaş”ın bittiğine ve Rusya’nın Batı ile partner olmaktan başka seçeneklerinin bulunmadığına dair teminatlar üzerine kurulan ilişkiler. Birbirimizi tehdit etmiyoruz, füzelerle hedef almıyoruz, ama es kaza etrafınıza destelerce füze yerleştirsek bile bu tamamen İran’a karşıdır türünden sihirli söylemlere dayanan “sözde güvenlik” sistemi.

Rusya ile Batı arasındaki Gürcistan konulu kriz beklenen bir durumdu. Eğer Gürcistan olmasaydı, değerli, uygar uyuşmazlığımızı aydınlatacak başkaca bir şey vuku bulacaktı. Saakaşvili, Güney Osetya’ya askeri macerasını ( aslında, macera mı, belki de ona sadece tam zamanında “göz kırptılar”- buyur haydi, sahne sırası sende) başlatarak,  Çehov’un er veya geç ateş almak zorunda olan “duvardaki silahı” rolüne soyunmuştur. Bu koşullarda, günümüz Rusya’sı tam da davranmış olduğu biçimde davranmaktan başka bir türlü davranamazdı! Diğer herhangi bir tarz, günümüz Rus toplumu tarafından anlaşılamazdı. Batı’da kendi safında, Rusya’nın eylemlerine tam da göstermiş olduğu tepkiden farklı, başkaca karşı tepki gösteremezdi; Saakaşvili de son 25 yılda unutulmaya yüz tutmuş olan, “ Rus saldırganlığı” türünden ifadeleri yüksek sesle söylemeye başlayarak buna katıldı.

Batı,  Rusya’nın nasıl “ayağa kalkmakta olduğunu”, bu “Rönesans”a bizzat kendisi nasıl reaksiyon göstermesi gerektiğini çok ta anlamayarak, oldukça uzun bir süre gözlemledi. “Kalkışın” sonucu rahatlatıcı olmadı. Bu jeopolitik rahatsızlık hissinin keskin bir tepkieye dönüşmesi için - ki bugün Rusya’da Ruslara karşı son derece adaletsiz bir yaklaşımdan (Rusları Sırp yapıyorlar!)  öte, bir çifte standart göstergesi olarak, Rusya’yı Batı’dan yıllarca geriye iten bir reaksiyon olarak algılanmaktadır - sadece bir bahane gerekiyordu. Sanki bu tür iletişimler için partnerlikten çok, ebedi güç mukavemeti daha doğal bir yol olarak kabul edilmektedir.

Son yirmi yılda oldukça zorlu bir şekilde kurulmuş olan karşılıklı iletişim mekanizmalarının birçoğu hiçbir şekilde devreye giremediler. Mesela “Rusya- NATO” konseyi neye yarıyor, eğer Moskova tarafından yapılan olağanüstü  toplantı davetine düpedüz cevap verilmiyorsa? AGİT ne işe yarıyor, eğer bu kurum daha başından beri ihtilafın tek tarafında koşulsuz yer alıyorsa?

Yakınlarda Brüksel’de resmen daha önce düşünülmesi bile olası olmayan bir tezin hülyalarının havada uçuştuğu -“ Rusya’nın tecrit edilmesi” - NATO ülkeleri bakanlar olağanüstü toplantısı yapıldı. Bunu resmi ağızlar açık olarak ifade etmiyor, ama aynen böyle bir şey bugün ilişkilerimizi tehdit ediyor.

Kısa bir süre önce, ABD cumhuriyetçi başkan adayı John McCain’in Rusya’yı G8 den ihraç etme çağrısı ekstremist olarak nitelendirilirken, birden Amerikan siyasi elidinin büyük çoğunluğu tarafından destek almaya başlıyor. Sanki bekliyorlardı. Bizi yine DTÖ’ ya ve OECD‘ye almamakla tehdit ediyorlar. Bu zamana kadar da, sadece çaresiz ( ve bir yerde saf) iyimserler nedense buralara kabul edileceğimizi sandılar. Çünkü reddedecek bir bahaneleri yoktu. Ama işte şimdi öyle bir sebep ortaya çıktı. Nihayet.

Rusya, Batı’ya karşı koyuşunun yeni safhasına, ne yazık ki kendisi için en uygun olan koşullarda girmiyor. Bugün Rusya’nın büyük jeopolitik oyundaki liderlik rolünü her tür koşulda kabule hazır müttefikleri yok.

Ülke içinde somut olarak gündemde (ertelenmesi mümkün olmayan, pratikte olağandışı!) bir ödev durmaktadır: ekonomik ve sosyal hayatın ağır basan alanlarının modernizasyonu – acil onarım ve “upgrade” gerektiren sayılması bile mümkün olmayan her şey. Tarihte daha hiç kimse bugüne kadar hem modernizasyon hem de dışa karşı direnç ödevini aynı anda çözememiştir. Ama bu sorun bile en dramatik olanı değildir. Onu “Rus elitinin hali” olarak formüle etmek mümkün. Galiba, bugünkü Rus elitini en iyi tanımlayan “offshore aristokrasisi” terimi Vladislav Surkov’a ait. Günümüzde halkı peşinden sürükleyerek çok ağır sorunların başarılı bir şekilde çözebileceğine güvenmek için, bu “offshore aristokrasisi” oldukça yozlaştırılmış, oldukça hayâsız, oldukça pişkin ve alıklaşmış, halktan oldukça uzak, ülke sorunlarıyla değil de sadece kendisiyle oldukça ilgili bir görünümdedir. Bu insanların yine her şeyi çarçur edeceğine dair bir his mevcuttur.

Ve neticede Rusya’nın temel güncel tehdidi dışarıda da değil de, ülke içindedir.

Çeviren: Özran Yılmaz

Çeviri sponsoru: Dynamic Logistics

29.8.2008