Tacikistan'da yapılan Şangay İşbirliği Örgütü'nün zirvesinden, beklendiği gibi Rusya'ya "sınırlı destek" çıktı. Çin dahil tüm üye ülkeler "Rusya'nın Gürcistan'da barışı sağlamak için gerçekleştirdiği güç kullanımını destekleyen" bir açıklama yaptı ama Güney Osetya ile Abhazya'nın tanınması konusunda destek vermedi. Bildiride ayrıca devletlerin toprak bütünlüğüne saygı istenerek örütülü mesaj verildi. Devlet yanlısı medyada "Rusya desteklendi" denirken, Kommersant başta olmak üzere birçok gazete "Rusya Batı'ya karşı yalnız kaldı, ŞİÖ destek vermedi" başlıkları attı.

Sonuç bildirgesinde, "ŞİÖ liderleri, Güney Osetya'daki sorunun çözümlenmesi için Moskova'nın imzaladığı altı maddelik anlaşmayı memnuniyetle karşılıyor ve Rusya'nın bölgede barış ve işbirliğinin gelişmesi için yüklendiği aktif rolü destekliyor. ŞİÖ üyeleri, Güney Osetya etrafındaki tansiyondan duyduğu derin kaygıyı ifade eder ve tüm tarafları sorunları barışçı yollarla ve diyalogla çözümneye çağırır" denildi.

Radikal'in AFP kaynaklı haberine göre, Batı’nın kınama ve baskı kampanyası altındaki Rusya, yüzünü Doğu’ya dönüp Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesinde Asyalı müttefikleriyle dayanıştı. 2001’de NATO’nun bölgedeki etkinliğine karşı Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan’ın kurduğu ŞİÖ’nün Tacik başkentindeki zirvesine Rus Devlet Başkanı Dimitri Medvedev de katılırken, ortak açıklamada “Rusya’nın bölgede barış ve işbirliğine destek için aldığı faal rolü destekliyoruz” denildi. Ama Rusya’nın Güney Osetya ile Abhazya’nın 1992’den beri de facto olan bağımsızlıklarını tanıma kararının izinden gitme işareti verilmedi.

Bildiride ne denilldi?
‘Güney Osetya etrafındaki gerilimden derin endişe’ açıklayıp ‘diyalog yoluyla barışçı çözüm’ çağrısı yapan ortak açıklamada, ‘her ülkenin tarihi-kültürel geleneklerine saygı ilkesi ile devletin birliği ve toprak bütünlüğünün korunması çabalarına bağlılık teyit edildi’, ama Gürcistan anılmadı. Medvedev, ŞİÖ’nün tavrını Batı’ya mesaj olarak yorumladı:

“Eminim ŞİÖ üyelerinin ortak tavrının uluslararası yankısı olacaktır. Gürcistan’ın Güney Osetya’ya saldırganlığını haklı gösterme amacıyla siyahı beyaz göstermeye çalışanlar için ciddi ikaz olacağını umuyorum.” ŞİÖ liderlerine ‘ülkesinin barışçıl çabalarıyla ilgili anlayış ve tarafsız değerlendirmeleri için’ teşekkür eden Rus lider, ABD’yi uyardı: “Gürcü yetkililere kimin yardım ettiğini, kendi emelleri doğrultusunda kimin teşvik ettiğini herkes iyi biliyor. Bu kabul edilemezdir ve bitmelidir.”

Zirveye gözlemci statüsüyle ABD’nin kara listesindeki İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad’ın yanı sıra Afgan Devlet Başkanı Hamid Karzai de katıldı. Zirvede İran’ın tam üyeliği de ele alınırken, Rus lider çok sayıda ülkenin tam üye olma girişiminin ŞİÖ’nün uluslararası ağırlığını gösterdiğini, gözlemci statüsündeki ülkelerin artık ŞİÖ bakanlar toplantısına davet edileceğini ve örgütün genişlemesine dair siyasi, ekonomik, hukuki meseleleri inceleyecek çalışma grubu oluşturulacağını belirtti. ŞİÖ’nün Afganistan’ın yeniden inşasındaki rolünün güçlendirilmesini de isteyen Medvedev, “Bu ülkedeki terör ve uyuşturucu kaçakçılığı gibi tehditlere karşı sadece ortak çabayla verimli mücadele edilebilir” dedi. Medvedev, Rusya’nın ŞİÖ himayesinde Afganistan konferansı düzenlenmesine üyelerin güçlü destek verdiğini duyurdu.

Ahmedinecad NATO’ya çattı
Ahmedinecad da NATO’ya yüklendi: “Afganistan’da NATO varlığı güvenliğe yardımcı olmadığı gibi masum sivillerin ölümüne yol açmıştır. Bazı Batı güçleri hepimizin bildiği ülkeleri cesaretlendirip askeri ittifaklara katılarak, bölgesel bütünleşmeye zarar veriyor. Siyasi ve askeri etki kurmanın yolunu böyle açıyorlar.”
Dün Rusya’nın Üsküp Büyükelçisi, Makedonya’ya Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlığını tanıma çağrısı yaparken, Beyaz Rusya iki Kafkasya cumhuriyetini resmen tanıma işareti verdi.

29.8.2008