Rusya 21'nci yüzyılda nasıl bir kalkınma stratejisi izleyecek? Yolunu nasıl bulacak? Ekonomik Kalkınma Bakanlığı’nın salı günü onayladığı yeni programda, Rusya’nın kalkınma yoluna girebilmek için izleyebileceği alternatif modeller ayrıntılı bir şekilde ele alınıyor. Raporda, üç kalkınma modeli artıları ve eksileri ile ortaya konuyor:  “Pasif yol”, “enerji ve hammadde ağırlıklı kalkınma” ve “yenilikçi kalkınma”. İşte ayrıntılar:

Vedomosti gazetesinin haberine göre, Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığı’nın Rusya’nın uzun vadeli kalkınması için seçenek olarak sunulan kalkınma modelleri için yaptığı değerlendirmeler şöyle:

Pasif yol

Hammadde ihracatına dayanan ekonomik model muhafaza edilecek. Devlet büyük yatırımlara girişmekten kaçınacak. Nüfusun sosyal tabakalara bölünmesine hız verilecek. Bu yol izlenirse, yenilik teknolojileri ithal edilecek, ülke bilim alanında yavaş yavaş körelecek. Yeni teknoloji alanında yalnızca askeri sanayi ve bilgi teknolojilerine yatırım yapılacak. 2010-2020 yılları arasında yılda 500 milyon ton petrol çıkarılacak, daha sonra bu rakam azalacak. Ruble değer kaybedecek, yatırımlar ve tüketim azalacak. Sanayi ithalat karşısında giderek gerileyecek. 2013 yılına gelindiğinde GSYH büyüme hızı yüzde 3’e kadar düşecek.

Uzmanlar, bu senaryo ile bakanlığın, kalkınma için hiçbir girişimde bulunulmaması halinde ortaya çıkacak tabloyu göstermek istediğini söylüyor.

Enerji ve hammadde ağırlıklı kalkınma

Yakıt, enerji ve metal sektörlerinin gelişimine ağırlık verilecek, buna bağlı olarak işleme sanayi (özellikle kimya sanayi) ve ulaşım sektörü de gelişecek. Büyük yatırım projeleri yeni maden yataklarının keşfine ve boru hatlarının inşasına yönlendirilecek. Yenilik faaliyetleri de enerji ve yakıt sektörüne yoğunlaştırılacak. 2020 yılına gelindiğinde yılda 540 milyon ton petrol çıkartılacak. Doğal gaz üretimi yaklaşık yüzde 33, gaz ihracatı yüzde 50 arttırılacak. 2020’de GSYH büyüme hızı iki katına çıkacak, halkın reel gelirleri 2,6 kat artacak ve toplumun yarısına yakın orta sınıf haline gelecek.

Bu senaryonun en büyük olumsuzluğu ithalata ve petrol fiyatlarına bağımlı kalınacak olunması. 2012’ye kadar ekonomi hızla büyüyecek (yüzde 6,7’ye kadar), ancak bu yıldan sonra, işleme sanayinde rekabet gücünün azalması, üretimin düşmesi ve kaynak yetersizliği yüzünden petrol ve gaz çıkarma faaliyetlerinin hızlandırılamaması çözülmesi güç sorunlar ortaya çıkarabilir. Ekonomik büyüme yüzde 5’e kadar gerileyecek.

Yenilikçi Rusya

Yenilik teknolojilerine ağırlık verilecek. 2015-2018 yıllarında, enerji ve hammadde ağırlıklı kalkınma modelinin aksine ekonomik büyüme yavaşlamayacak. Yatırım miktarı bir önce anlatılan modelle hemen hemen aynı olacak,  ancak yalnızca yakıt ve enerji alanında değil, ileri teknoloji dallarında da modernizasyona ağırlık verilecek. Devlet ve özel sektör, bilimsel araştırmalara, sağlığa ve eğitime daha çok yatırım yapacak. 2020’ye gelindiğinde ülkede her iki yetişkinden biri yüksek eğitim sahibi olacak. GSYH 2020’de 2,2 kat büyüyecek, 2030’da yüzde 60-75 oranında büyüme kaydedecek.

Her üç senaryoda da aynı dış ekonomik şartların geçerli olacağı varsayıldığı belirtilen raporda, petrol fiyatlarında yaşanacak olası düşüşten yalnızca yenilikçi kalkınma modeli izlendiği takdirde olumsuz etkilenilmeyeceği savunuluyor.

08.08.08