|
 Bugün TürkRus.Com’a derinlik ve zenginlik katacak yeni bir köşe daha başlatıyoruz. Rusya basınına yansıyan önemli yorum ve analizlerden seçtiklerimizi, “Yakın Plan Rusya” köşesinde, “bire bir çeviri” olarak siz okurlarımıza sunacağız. Böylece “içeriden bakıldığında” görülen Rusya ile sizi buluşturup, “Ruslar Rusya’yı nasıl değerlendiriyor?” sorusuna cevap arayacağız. Bu köşemizin çevirileri için, Rusya pazarının önde gelen Türk lojistik şirketi “DYNAMIC Logistics” sponsorluk yapacak. İlk yazı, Finans Bakanlığı görevini de yürütmüş Aleksandr Livşits’in İzvestiya’da çıkan, çok önemli bir analizi:
Aleksandr Livşits İzvestiya Başkan’ın rüşvetle mücadele komitesi kurmasının nedeni acaba ne? Halbuki kanunlar var. Polis, savcılar, yargıçlar. Yakalasınlar, hapsetsinler. Ancak bu Danimarka için geçerli, Rusya için değil.
Ulusal rüşvetçiliğin asırlardır süren bir tarihi var. Tabii ki onunla savaşın da... Hatta bazen kanlı olan bir tarihi var.... Korkunç İvan zamanında diak’ı ( XIV –XVII yüzyıllarda devlet görevlisi) yakalamışlardı. Sorgulanıp kafası kesilmişti. Giyotinin başında duran Çar, merak etmiş, “Lezzetli miydi acaba?” diye. I. Pyotr zamanında Sibirya Valisi prens Gagarin rüşvet almaktan dolayı asılarak idam edilmiş. Akabinde de cesedi Petersburg meydanlarında birkaç kez daha sallandırmışlar. Yıldırmak için. Suçluyu meydana çıkaran savcı da aynı duruma düştü. Dörtlediler ( kollar, bacaklar ve kafa kesilerek idam edildi). Hükümdar öfkeden kudurmuş. Bir fermanla “Rüşvet alan yağmacıların hayatlarından ve mülklerinden men edilmesini” emretmiş. “Çalanlar, çaldıkları tutar kadar veya daha uzun iple asılacaktır” diye buyurmuş. Yandaşları yatıştırmışlar. “Yönetecek kimse kalmayacak, biz hepimiz çalıyoruz” demişler. Sonra da valiyi acımasızca cezalandırmışlar. Bolşevikler de aynen binlercesini mahkum ettiler. Ama insanlar yine de rüşvet aldılar ve almaya devam ediyorlar. Neden? Oysa ülke büyük. Öyle bir devlet gerekli. Bir memur ordusu devasa yetkilerle işe alınmakta. Bunlar da bir rüşvetçi kitlesi oluşturmaktadırlar. Bu kitle kısmen pazara çıkarılıyor. Orada da rüşvet fiyatlarından gidiyor… Diyorlar ki bizdeki bürokratlar oldukça hırsızlarmış. Yanlış. Sadece onlar sayıca çoklar. Mesela bir buçuk milyon kadar. Bu da demektir ki satışa sunulacak onlarca milyon işlev. Belirtmeliyim ki, tüm büyük ekonomiler yolsuzluktan muzdaripler. İşte Transparency International’ın reytingi. Önde küçücükler ve de temizler. Finlandiya, Singapur, İzlanda, Lüksemburg… Büyükler ise, sanki kirletilmişler. ABD 20., Brezilya 72. sırada. Bu ülkeleri Hindistan ve Çin takip ediyor Bugünkü program gayet tabii ki ilk değil. Onuncu da değil.Hatta belki yüzüncü de değil. Ne yapmak istiyorlar ki? Daha katı bir şekilde cezalandırmak Her ne kadar her şeyi denedilerse de… Tüm bunların hem de aynısı diğer ülkelerde de cereyan etmekte. Örnek: Çin. Orada her memurun beynine “dört tane yasak” kazınıyor: rüşvet almak, akraba ve yakınlarını kayırmak, girişimcilik yapmak, diğer devlet memurlarından para almak. Acımasızca cezalandırıyorlar. Hatta halk önünde kurşuna dizmeye kadar. Sonuç? Şimdilik ancak yolsuzluk artışının yavaşlatılması. Geriye döndürmeyi ümit ediyorlar. Tanrı kolaylık versin... En iyisi devlet görevlilerinin yetkilerinin kısılması. Gerçeğe uygun olmayan hizmetlerin hacmini azaltmak için. Ancak acele etmeden. Dikkatlice. Biz aslında kendi işimizi biliyoruz. Daha az denetim – daha çok yangın. Çürümüş gıdalar. Zehirlenmiş göller. Patlamış borular. Ve Tıkanmış kanalizasyon.
Belki de gerçekten bir şeyler daha düşünülebilir. Her ne kadar her şey apaçık ise de, iyi bürokratlar kötülerin hakkından hiçbir zaman gelemeyecektir. Her tür baskı faydasız. Vatandaşların desteği gereklidir. Onu da elde etmek oldukça karmaşık bir görev, ancak üstesinden gelinebilinir. Temel ilke – her rüşvetçi ( alan da, veren de aracılık eden de) teşhir edilmeli, kamu önünde linç edilmeli ve hayat boyu devre dışı bırakılmalıdır. Sadece devlet görevinden değil. Özel girişimcilikten de. Kasa hırsızı sahibini de soyar. Artık bu işe kendini kaptırmıştır. Açgözlü. Sırf paragöz. Toprağı kazmalı o. Domates yıkasın. Çuval taşısın. Ona başka işleri güvenip de teslim etmemek gerek. Bu konudaki kampanya oldukça yüksek sesli olmalı. Ve sürekli. Tam kapsamlı. Savaş sonrası Almanya’dakine benzer olmalı. Almanlara nazizimden vazgeçmeyi öğrettikleri gibi. Bu noktada 70’li yıllardaki ABD deneyimi de ilginçtir. O zamanlarda FBI beş gizli ekip kurdu. Hedefler- Kongre, sendikalar, belediyeler, savunma siparişleri sistemi, emekli fonları. Ajanlar sessizce yaklaşıyorlardı. Güven elde ediyorlardı. Provoke ediyorlardı. Fiyat pazarlığı yaparak anlaşma sağlıyorlardı. Sonrada vesikaları tebliğ ediyorlardı. Kelepçeleri takıp, telefona götürüyorlardı. İki telefon etme hakları vardı: biri eşlerine, biri de avukatlarına. 20 bin kişi hüküm giydi. Bundan çok daha fazla insan da gözetim altında tutuldu. Hepsini işten çıkardılar. Kamu önünde utandırıldılar. Çevrelerinden dışlandılar. Tanıdıklar onlara sırt çevirdiler. Hatta çocukları da bundan nasibini aldı. Diğerleri gereken doğru dersi aldılar. Hayat boyu sürecek bir ders. Transparency International’ a göre Rusya yolsuzluk batağında. 145.sırada. Ukrayna’ya ( 122. sırada) ne zaman yetişeceğiz, başarı sırlarını merak edelim. Açsınlar lütfen sırlarını. Tabii ki eğer kendileri de biliyorlarsa. Bir sonraki durağımız Ermenistan ( 100. sırada). Biraz konyak tedarik edelim. Sonra yine ileriye, Gana’ya doğru ( 69. sırada). Burada artık Galiç’e göre: “ Gana hakkında – her şey büfede sosislerin arkasında”. Onlardan atıştıracağız. Elbette önden rüşvetçiliğin kökünü kazımak üzere kadeh kaldırdıktan sonra. Çeviren: Özran Yılmaz Çeviri sponsoru: Dynamic Logistic 9/7/2008 |
