Son yılların en büyük enerji projelerinden biri olan ve Türkmenistan'dan Avrupa'ya doğalgaz taşınmasını öngören Nabucco projesine doğalgaz bulunamıyor. Avrupa Birliği'nin Türkmenistan ile pazarlığında Rusya engeli ortaya çıktı. Türkmenistan, Rusya ile yaptığı sözleşme nedeniyle Nabucco'ya vermeyi taahhüt ettiği yıllık 10 milyar metreküp doğalgazı 'zamanında' sağlayamayacak.

Radikal’den Deniz Zeyrek’in haberine göre Türkmenistan'dan Avrupa'ya doğalgaz taşınacak Nabucco projesine doğalgaz bulunamıyor. Avrupa Birliği projenin Irak'tan gelecek doğalgazla gerçekleşebileceğini belirtiyor. Projenin diğer alternatifi de Katar doğalgazı.

Avusturya Dışişleri Bakanı Ursula Plasnik'in Ankara ziyaretinde bu olumsuz duruma dikkat çeken Türkiye, projenin Irak'tan gelecek doğalgazla gerçekleştirilebileceğine dikkat çekti. Diğer alternatif de Katar doğalgazı.

AB'nin mevzuat deldiği proje

AB Komisyonu, Nabucco hattı için Avusturya'nın AB doğalgaz yönetmeliğinden muaf tutulacağını açıklamış, bir anlamda Avrupa açısından hayati önem taşıyan projede kendi mevzuatını delmişti. AB, söz konusu muafiyeti tanırken yaptığı açıklamada "Bu proje sadece katılımcı ülkeler için değil, AB genelinde rekabetin güçlendirilmesi ve doğalgaz arzında güvenliğin artırılması için de önem taşıyor" denilmişti.

Ciddi endişe var

Avusturya Dışişleri Bakanı Ursula Plasnik'in geçen hafta Ankara'ya yaptığı ziyaretin ana gündem maddelerinden biri de Nabucco projesi oldu. AB adına müzakereleri ve diplomatik çalışmaları sürdüren Avusturya, Türkmenistan'da yapılan AB-Türkmenistan enerji toplantılarının sonuçları hakkında bilgi verdi. Türk tarafı ise, son dönemde ortaya çıkan tabloyu Avusturya'ya şu şekilde aktardı:

"Türkmenistan'ın yeni yönetimi, Rusya ile yapılan kontrat gereği, yakın dönemde üretilecek doğalgazın tamamına yakınını Gazprom'a satmayı taahhüt etti. Bu da Türkmenistan'ın Nabucco'ya 'zamanında' ve 'yeterince' doğalgaz veremeyeceği anlamına geliyor. Katılımcı şirketlerin boru hattından geçecek doğalgazın sağlanması konusunda ciddi endişeleri var."

Türkiye, Türkmenistan nedeniyle yaşanacak tıkanıklığın, Irak, İran ve gerekirse daha güneydeki Katar ve Mısır gibi kaynaklardan aşılmasını önerdi. Irak ile Türkiye'nin görüşmeleri sürüyor. Yılda 15 milyar metreküplük bir kapasitesi olacak boru hattının hayata geçirilmesi, Nabucco projesi açısından da kritik önem taşımaya başladı. Irak'taki istikrarsızlığın sürmesi ve bu projenin hayata geçirilmemesi durumunda da ibre İran'a çevrilecek.

Türkiye İran'dan istiyor

Türkiye'nin ikili bir anlaşma ile Basra Körfezi'nde üretilecek İran doğalgazını almak istediği biliniyor. İran'da yatırım ve üretim sorunu aşılabilirse sorun kalmayacak. Ancak, ABD'nin de bastırmasıyla İran'da yeni yatırımlar göze alınamazsa, Körfez'de İran'la aynı bölgede doğalgaz üreten Katar'ın doğalgazının İran üzerinden Türkiye'ye getirilmesi gündeme getirilebilecek.
Taraflar anlaşma sağlarsa, başka bir alternatif olarak Rus şirketi Gazprom'un konsorsiyuma dahil edilmesi ve Rusya freninin kaldırılmaya çalışılması gündeme gelebilir.

Proje kâğıt üstünde tamam

Türkiye'nin başlattığı Nabucco projesi, Türkiye'den başlayan, Avrupa'da terminal ülke olacak Avusturya'ya uzanan 3 bin 300 kilometrelik boru hattını kapsıyor.
Nabucco projesi çerçevesinde 2 bin kilometre hat inşa edilecek. İnşaatın 2010'da başlaması, 2013'te tamamlanması öngörülmüştü, ancak bu tarih şimdiden 2014 olarak revize edildi.

Nabucco boru hattında ilk yıllarda 8 milyar metreküp ile başlaması düşünülen gaz akışının 2020 yılında 31 milyar metreküpe çıkması hedefleniyor. Fizibilite ve mühendislik çalışmaları için AB'nin fon kullandırdığı projede toplam maliyetin 4.5 milyar avro olması bekleniyor. Projenin tamamlanması için Viyana'da 2004 yılında 'Nabucco Gas Pipeline International GmbH' adlı bir şirket kuruldu. Avusturya'dan OMV, Macaristan'dan MOL, Romanya'dan Transgaz, Bulgaristan'dan Bulgargaz, Türkiye'den Botaş ve Almanya'dan

RWE şirketin ortaklarını oluşturuyor.
Gaz de France ise bu ülkenin Ermeni soykırımı tasarısıyla ilgili tavrı nedeniyle Türkiye'nin vetosuna hedef olmuş ve projede yer alamamıştı. Gaz de France'ın yerine ise Türkiye'de yatırım planlayan RWE son anda projeye dahil edilmişti.

30.04.2008