Suat Taşpınar (RADIKAL) - Uzaktan bakınca Türkler ticarette dünyayı parmağında oynatıyor gibi görünüyor değil mi? Papua Yeni Gine'den Sahra Çölü'ne kadar, yeryüzünde Türk malı satılmayan yer yok. Ama birileri kalkıp da 'Türkler dış ticareti bilmiyor' dese ne dersiniz? Hele de bunu, serbet piyasa ekonomisi ile tanışıklığı 15 yılı geçmeyen Ruslar söylese güler misiniz, ağlar mısınız?

Ben bu serzenişi ilk duyduğumda gülüp geçmiştim. "Daha dün elinde bavul ile Laleli yokuşunda koşuşturan Ruslar ticaretten ne anlar" diye dudak bükmüştüm. Ama zaman hızla akıp geçti. Ruslar ışık hızıyla ticareti öğrendi. Zaten ataları Sibirya'nın kürkünü, Hazar'ın havyarını Avrupa'ya satarak yüzyıllar öncesinden ilk tohumları atmıştı. Sovyet devrinde toprağın altında kalan tohumlar ilk suyu, ilk günışığını gördüğü yerde çiçek açmaya başladı.

Ve artık bizden dert yanar hale geldiler. Bir Rus işadamı arkadaşım anlatıyor: "Kablo işi yapıyoruz. Tavsiye üzerine İstanbul'daki bir şirketle temas kurmak istedik. Karşı tarafta İngilizce bilen muhatap bulana kadar birkaç gün geçti. Numune ve İstanbul teslim fiyat istedik. 'Gelin burada görüşelim, tanışalım, çay içelim' dediler. Biz, 'Numuneyi acele tarafından yollayın, fiyatınızı bildirin, inceleyelim, sonra gerekirse geliriz' dedik. Adamlar anlaşılmaz bir şekilde gevşek davranıyor ve ısrar ediyorlar. 'Yüz yüze görüşelim, hallederiz her şeyi' diyorlar.

Sonra ikna ettiğimizi sandık. Ama minik bir numune İstanbul'dan Moskova'ya bir ayda geldi. Fiyat çıkarmak bir ay sürdü. O arada bir Alman şirketiyle çalışmaya başladık bile!"

Ticaretin 'piri' abilerin bana anlattıklarına bakılırsa bu iş aslında atla deve değil. Kalite ile fiyat alıcıyı tatmin eden bir noktada buluştuğunda işlem tamamlanıyor. Ama Ruslar, özellikle KOBİ tabir edilen küçük ve orta ölçekli Türk işletmelerle iş 'yapamamaktan' yorulmuş durumda. Kataloglara, iş rehberlerine bakarsanız binlerce Türk şirketi kollarını açmış Rus müşteri bekliyor. Kime sorsanız Rusya pazarında iş yapmak için yırtınıyor.

Ama işte 'o kafa' değişmeyince çıkmaz sokaklarda debelenip duruyor işadamları.
"Kardeşim malın FOB ve CIF fiyatını bildir" diyorlar, "Hallederiz abi, sen en fazla ne kadar ödeyebilirsin?" cevabı geliyor... "Uçak kargosuyla numune yollayın" diyorlar, "Masraf etmeyelim, ya gelin İstanbul'da kendiniz alın, ya da bir inşaat işçisine verelim havaalanında karşılayıp alırsınız" diye akıl veriyor karşı taraf... "Şu ürün için üç gün içinde fiyat çıkarın" diyorlar, "Üç güne gerek yok abi, hepsi yarın hazır" deyip bir ay süründürüyorlar.... "E-mailinizi söyleyin hemen ayrıntıları yazalım" diyorlar, "Yaz kardeşim: Mustafa Kemal Paşa İş Merkezi... Ne, e-mail adresi mi? Bizim bundan başka adresimizi yok, Posta Kutusu 45...." diye cevap alıyorlar... Daha neler neler?

'Türkiye son 20 yılda üretmeyi öğrendi, ama pazarlamayı öğrenemedi' diyor işi bilenler. Salı Pazarı'nda tezgâha mal yığıp satan zihniyeti aşamayan, randevularında saat yerine takvim kullanan, 'maliyet hesabı', 'iş planı' gibi kavramlara çook uzak sözde 'işadamlarımız' Rusya pazarında başarı kovalıyor... Onların haline mi yanarsınız? Yoksa Rusların bu kadar kısa sürede işi bu kadar çabuk öğrenmesine bakıp bir kat daha dertlenir misiniz, bilmem...

Ticaret yaparken Ruslardan ders alıp azar işittiğimiz günleri de mi görecektik yarabbim?