Suat Taşpınar, Radikal'deki "Gece Gündüz Moskova" köşesinde Putin'li gidişatı yazdı: Sovyet devrinden yadigâr zili yıllardır çalmayan kapım öyle bir yumruklandı ki, koltuktan düşecektim. Bu zamanda Rusya'da birinin kapısı böyle çalınırsa ya vergi polisi basıyor ya ev sahibi zam istemeye geliyor! İkisiyle de işim olmadığından hemen açtım. Kendisinden önce öfkeli sesi içeri girdi. "Dünyada bu kadar berbat trafiği olan şehir yok, lanet olsun!" diye söylendi. Ben aynı cümlenin aynı anda İstanbul, New York, Londra, velhasılı metropolden sayılan her yerde aynı öfkeyle söylendiğine emindim, gülüp geçtim. Daha oturmadan mevzuyu açtı: "Ne diyorsun 'Ulusal Lider'imize?"

Ben artık bu siyaset oyunlarından ziyadesiyle bıktım. Putin'in iktidarda kalma senaryolarından da, kraldan çok kralcı geçinip havan dövücünün 'hınk' deyicisi pozlarında Kremlin'i tavaf edenlerden de yoruldum. İlgisizliğimi bilgisizliğime yordu. Hemen bir özet geçti. Putin'in "Daha iyisi olmadığı için onları detsekliyorum" diyerek seçime çeyrek kala ehven-i şer yaftası vurduğu Birleşik Rusya Partisi'nin web sitesinde, vaktiyle Şamil Basayev'e danışmanlık yapan 'ideolog'lardan birinin, Çeçen kökenli Abdul-Hakim Sultıgov adlı zatın makalesi yayımlanmış. Onun deyimiyle 'Bütün Rusya' bunu tartışıyormuş. Sultıgov, yere göğe sığdıramadığı Putin'e ne artık başbakanlık ne de devlet başkanlığı gibi koltuklar aramanın anlamsızlığına işaret ediyor, onun 'Ulusal Lider' olarak ilan edilmesini öneriyormuş. Kısık da olsa sesini çıkarma cesareti bulan bir kısım medyada, 'Bu Putin'i alenen Çar yapmak' diye yorumlar çıkıyormuş.

Bir yandan siyaset dersimi dinlerken, öbür yandan yaseminli yeşil çayları doldurdum. Birkaç haftadır siyasette tuhah şeyler olduğunu, hatta havanın dönmeye başladığını ben de hissediyordum, ama bir Rus'tan dinlemek farklıydı. Putin kendi popülaritesi yüzde 70'in altına inmeyen bir dönemde parlamento seçimleri için Birleşik Rusya Partisi'nden milletvekili adayı olmuş, ama ne hikmetse partinin oyları en fazla yüzde 56'yı vurup tekrar inişe geçmişti. "Neden böyle oldu" diye sordum, 'bir bilen' havalarındaki misafirime. Aldı sazı eline:

"Putin aylardır ne yapacağına karar veremedi. Gitmeyeceği belli, ama nasıl kalacağı belli değil. Çevresinden pompalanan havayla, Ulusal Lider denilip fiilen Çar yapılacak bir yol açılmaya çalışılıyor. Putin'i sevenler yüzde 70, ama Çar görmek isteyenler yüzde 35'i geçmiyor. 70, 35'ten büyük. Umarım Putin, bunu görmüştür. Koca ülkenin kaderine bir tek kişi karar verecek ve nasıl bir karar vereceğinin en ufak bir ipucu yok. Ama bu Duma seçimini kendisine güvenoylamasına çevirip risk aldı, bence hata etti."

Burası ilgimi çekti işte.

"Hata bunun neresinde" diye körükledim. Bizimki yarasına basmışım gibi devam etti: "Hiç TV izlemiyor musun, haber okumuyor musun? Putin milletvekili adayı olduğundan beri Sovyet devrine geri döndük. Sürekli içi boş propaganda programları, sürekli halka dayatmalar, Putin kalsın diye şehir şehir düzenlenen sözde halk toplantıları... Millet Putin'i çok seviyor, ama bu yöntemi sevmiyor. Korkarım adil bir Duma seçiminden Kremlin en fazla Pirus zaferi kazanır."

Geldiği gibi öfkeyle, hızla kalktı gitti. Ben Vlast dergisinin, Hitler'den Mussolini'ye kadar 'Ulusal Liderleri' anlatan kapağında Putin'e atfedilen 'Vekil Çar' başlığına takıldım. TV'de haber bülteni, Tver şehrinde 'Gitma kal Putin' diyen görkemli bir toplantıyı ilk haber yaparak başlıyordu. Putin'in kendi kaderini ülkenin kaderi haline getirmesini düşündüm. Yavaş yavaş yayılan 'Sovyet kokusu'nun tuhaf bir yanık kokusuna dönüştüğümü düşündüm. "Peki ya Putin'li Birleşik Rusya sahiden yüzde 50-55 oyda kalırsa, bu başarısızlık olmayacak mı? O zaman gidişat ne olacak" sorusunu düşündüm.

Bana kalırsa Putin, hukuka uygun bir anayasa değişikliğiyle vakti zamanında görev süresini uzattırsa ehveni şer oldurdu ve Rusya daha az zarar görürdü, bu kadar belirsizlik yaşanmazdı. Geçenlerde kendisinin haklı olarak vurgu yaptığı gibi, 'demokrasinin beşiği' İngiltere'de Başbakan Blair, koltuğunu halkoyu, seçim olmaksızın Brown'a verdi ve kimse 'Hop kardeşim, bu adamı halk seçmedi ki, nasıl otomatikman başbakan oldu' diye sormadı. Putin hesapta dünyaya demokrasi dersi verme uğruna zor bir oyuna girişti. Şimdi duvarda ince bir çatlağın git gide derinleştiği görülüyor. Sanki vazo çatladı gibi. Rusya, nasıl kapanacağı kestirilemeyen 'açık parantez' bir dönemde ilerliyor.

18.11.2007