Bir okurumuz, son birkaç güne sığan farklı haberleri ucu ucuna eklemiş ve soruyor: “Bir yandan Moskova’nın dünyanın en pahalı şehri olduğu haberini yayınladınız, altında da Moskova’da aylık reel gelirin bin dolar civarında olduğunu yazdınız. Geçenlerde de ‘Moskova’da evi olmayan yabancı bir ailenin ortadirek hayatının bedeli minimum 5 bin dolar demiştiniz. Kafam karıştı”. Karışık kafaları itinayla düzeltmeye çalışalım:

Bir kere gerçek “Moskviçler” yani Moskovalılar şanslı azınlık sınıfına giriyor. Yatıp kalkıp Sovyet devrine dua etmeleri gerekiyor. Neden mi? Hemen hepsinin o devriden kalan kendi evleri var.  Yani kira ödemiyorlar. Moskova’da kira ödememek, hayatı yarı yarıya kolaylamak demek. Düşünün ki, çevre yolunun kenarında bile iki-üç odalı, eli ayağı düzgün bir evin kirası 1500-2 bin dolardan başlıyor artık.

Şimdi siz kendinizi “gerçek Moskovalı” birinin yerine koyun. Kira ödemiyorsunuz. Elektrik, gaz, su, sıcak su, ısınma Sovyet devrinden kalan kimsi sübvansiyonlar nedeniyle hala bizim ölçülerimizle “bedava”ya yakın. Gerçi son dönemde fiyatlar hızla artıyor ama yine de başka ülkelerle kıyaslandığında can yakmıyor. Ulaşım deseniz,  dünyanın en organize metrolarından birinde yine neredeyse bedavaya yolculuk yapıyorsunuz. Bir yolculuk 1 YTL’den ucuz.

E, şimdi siz örneğin İstanbul’da yaşayan biri olarak düşünün: Kiranız yok, elektrik, gaz, su, sıcak su, hatta telefon ve de ulaşım neredeyse bedava! Üstüne üstlük elinize de her aybaşı 1000 dolar nakit veriliyor! Anadolu tabiriyle “Ört ki ölem!” demez misiniz? O parayı tabii ki rahatlıkla yiyeceğe, içeceğe, giyeceğe, eğlenceye, tatile harcar, geçinip gidersiniz. Rusya’nın genelinde de gelirler Moskova ile kıyaslanmaz elbette, ama giderler aşağı yukarı aynı düşük düzeylerde seyrediyor hala. Hayatı en dayanılmz yaşayanlar emekliler, yaşlılar, gaziler... Yoksa çalışan için ekmek çok. İşsizlik yok denecek kadar az...

Yabancılar için hayatı zorlaştıran evvela kiralar. Moskova’yı ele alırsanız, zaten 5 bin dolar maaş alan ve ailesiyle 2-3 odalı, oturulabilir bir ev kiralayan kişi, maaşının yarısını bırakıyor. Kalanıyla da “yaşam kavgası” veriyor. Sağlık, eğitim gibi alanlarda teorik güzellikler olsa da, pratikte yabancı her zaman “katlamış faturalar” ödüyor. Bu ana okulunda da böyle, ilkokulda da, hastanede analiz yaptırırken de... Vizeden registrasyona, ofis kirasından kendi ülkesinden alışkın olduğu standartlara (dışarıda yemek, eğlence, sinema, dinlenme vb.) herşeye yüksek maliyet ödeyen yabancı için Moskova “zulüm” haline geliyor. Novıye İzvestiya’nın attığı başlıkla, “Moskova yabancılar için cehennem”.

Yani Moskova’da “yerli” olup yaşayanlar belki daha az kazanıyor ama, emin olun “yabancılar” daha fazla kazansa da çok daha zorlu bir hayat yaşıyor...