|

Yeni Soğuk Savaş’ı ve küresel silahlanma yarışını tetiklemesinden korkulan Washington-Moskova gerginliğinde bu hafta yeni bir sayfa açılıyor. Başkan Putin’in “Orta Avrupa’da burnumuzun dibine füze koymayın, Azerbaycan’daki radar istasyonunu ortak tehditlere karşı birlikte kullanalım” teklifine ABD’den resmen “ret” cevabı geldi. Şimdi, “Hedef biziz” kanısı daha da sağlamlaşan Rusya’nın atacağı adım bekleniyor. Gözler, Putin’in muhtemel karşı cevabında. İran Dışişleri Bakanı, “Rusya teklifini geri çekecek” dedi.
NATO’nun Polonya’ya füze, Çekya’ya radar sistemi yerleştirme kararında tehdit gerçekten İran, Kuzey Kore gibi ülkeler mi, yoksa Rusya mı yeniden “tehdit” olarak algılanıyor? Bu soruya ısrarla “Rusya’yı hedeflemiyoruz” diye cevap veren Amerikan yönetimi, Putin’den gelen “ortak radar üssü kullanımı” teklifini reddederek Moskova ile köprüleri atmayı göze aldığını gösterdi. Amerikan Savunma Bakanı Robert Gates, Brüksel’de yaptığı açıklamada, “ABD, Doğu Avrupa’ya savuma füzeleri yerleştirme planını, Rusya’nın alternatif teklifi üzerinde anlaşma sağlanması ya da sağlanmamasına bakmaksızın yerine getirecek” dedi. Gates, Azeri radarını ek bir kapasite olarak gördüklerini ve Çek Cumhuriyeti’nde yerleştirecekleri radarın yanında değerlendireceklerini belirtti. Beyaz Saray, bu açıklamanın ardından "incelemelerin sürdüğünü" belirten daha yuvarlak bir açıklama yaptı ama Gates'in net açıklamaları ön plana çıktı. Böylece bir durum netleşti: ABD, Doğu Avrupa’ya füze sistemleri yerleştirme konusunda Rusya ile bir anlaşma arayışında değil ve kendi planını uygulamakta kararlı. Başkan Bush’un “İlginç bir öneri; değerlendireceğiz” dediği Gabala radarı konusunda, Rusya ile müzakere bile yapılmadan Savunma Bakanı Gates’ten açıkça red kararı gelmesi,bundan sonra Moskova’nın atacağı adıma gözleri çevirdi. Cumartesi günü Putin, Kremlin Sarayı’nda Ulusal Güvenlik Konseyi üyeleri ile rutin haftalık toplantısını yaptı. Rusya’nın bundan sonra atacağı adıma hazırlandığı belirtiliyor. ABD’nin Doğu Avrupa’ya füze kalkanı ısrarı durumunda Rusya’nın kendi füzelerinin yönünü Avrupa’ya çevirmek zorunda kalabileceği, bunun da karşılıklı tehdit suçlamalarını ve gerginliği daha da körükleyeceği belirtiliyor. Başkan Putin’in 1-2 temmuzda ABD’de Bush’un konuğu olarak katılacağı ikili zirveden önce yeni bir açıklama yapıpı yapmayacağı merakla bekleniyor. 25 Haziran’da Karadeniz Ekonomik İşbirliği liderler zirvesi için İstanbul’a gelecek olan Putin’in, burada da dünyaya yeni bir mesaj yollama ihtimali bulunuyor. Putin’in askıya aldığı 1994 tarihli AKKA Avrupa Konvansiyonel Silah İndirimi Anlaşması’nın İstanbul’da imzalanmış olmasının sembolik anlamı bulunuyor. Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Muhammed Ali Husseyni, Putin’in Gabala ile ilgili teklifini geri çekeceğine dair işareter aldığını söyledi. İranlı yetkili, “Görünüşe göre Rusya, bölgede istikrarsızlığa ve güvensizliğe sebep olacak bir karar vermeyi planlamıyor” dedi.
|