|
İlk kez Sokollu Mehmet Paşa tarafından gündeme getirilen ve ilk kazması 1569’da Osmanlı tarafından vurulup 1952’de SSCB tarafından bitirilen Volga-Don kanalına paralel yeni bir kanal gündemde. Rusya, Hazar havzasındaki doğal kaynak zengini ülkeleri kendi toprakları üzerinden Karadeniz’e çıkaracak ikinci kanal için kulis yapmaya başladı. Başbakan 1. Yardımcısı Sergey İvanov, uzmanların 5 milyar dolar değer biçtiği Volga-Don bağlantılı kanal için yabancı sermayeye kapılarının açık olduğunu söyledi.
Sergey İvanov, “Bu projeye yabancı ve yerli özel sermaye de katılmalı. Federal bütçe yüzde 100’ünü finanse etmeye razı olmaz” dedi. İvanov, projenin Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan gibi doğal zenginlikleri olan ama bunları güvenli kanallardan uluslararası pazarlara taşıma imkanı olmayan ülkeler için büyük avantaj sağlayacağını ve bu ülkeleri “denizi olan ülkeler” haline getireceğini savundu.
RIA Novosti, İvanov’un sözünü ettiği projenin, Başkan Putin tarafından ortaya atılan, 1952’de inşa edilmiş Volga-Don nehir taşımacılığı kanalına ikinci kanal eklenmesi fikrini yansıttığını yazdı. Şu an gemiler, Hazar Denizi’nden kuzeye Volga nehrine gidiyor, buradan batıya Volga-Don kanalına dönerek Azak Denizi’ne ve oradan Karadeniz’e açılıyor. Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev, önceki haftaki BDT zirvesinde bir “Avrasya kanalı” projesini ortaya atmıştı. Nazarbayev’in teklifi Hazar Denizi’nden Rusya’nın Kuzey Kafkasya bölgesini aşacak yeni bir kanal açılmasını, zaten Sovyet döneminde var olan kanal sisteminin de buna eklenmesini öngörüyor. Şu an Sovyet kanalıyla gemiler düzinelerce noktadan geçmek zorunda iken, Nazarbayev’in önerisinde sadece 6 geçiş noktası aşılarak Hazar’dan Karadeniz’e çıkılabiliyor. RIA’ya göre uzmanlar, sözkonusu edilen iki projenin de en az 5 milyar dolar maliyeti olduğunu söylüyor. Rusya 16.5 milyon metrik ton yıllık yükü garanti ediyor ama Avrasya kanalının kapasitesinin 45 milyon metrik tonu bulması bekleniyor. Don ile Volga nehirlerini birleştirme projesi ilk kez Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 1569’da hayata geçirilmek istenmişti. Kanuni’nin talimatı ve Sokollu Mehmet Paşa’nın girişimiyle, Osmanlı donanmasını Hazar Denizi’ne indirecek 950 kilometreli kanal için kazma vurulmuş, Kırım Hanlığı’nın da desteğiyle 100 bine yakın kişi inşaata başlamıştı. Ancak daha sonra Yemen savaşından Kırım hanının isteksizliğine ve ağır hava koşullarına kadar çeşitli nedenlerle proje askıya alındı ve kanal 1952’de SSCB tarafından tamamlandı.
|