|
Rusya’nın Türkmenistan ve Kazakistan ile imzaladığı yenşi doğalgaz ve petrol anlaşmaları yüzünden Nabucco projelerinin şansı azalınca, Başbakan Erdoğan iç politik gündemden bir anlığına da olsa uzaklaşarak telefon diplomasisi yaptı. Radikal’in “Enerjide geç kalmış telefonlar” diye verdiği habere göre, Erdoğan Azeri ve Türkmen liderlerini arayıp, “Kendi bağımsızlığınız için alternatif projelere yönelin” dedi.
Radikal’den Deniz Zeyrek’in haberi şöyle: "Rus, Türkmen ve Kazak liderlerinin doğalgaz ve petrol anlaşmaları imzalamasından ancak 10 gün sonra Ankara'da enerji toplantıları yapıldı. Erdoğan, 'Türkmen ve Kazaklara alternatif projelere yönelmelisiniz' dedi. Rusya'nın Orta Asya enerji kaynaklarını ele geçirme adımları Türkiye'yi gecikmeli olarak harekete geçirdi. Dışişleri Bakanlığı, Rusya, Türkmenistan ve Kazakistan liderlerinin doğalgaz ve petrol anlaşmaları imzalamasından 10 gün sonra Ankara'da enerji toplantıları yaptı. Erdoğan, Enerji ile Dışişleri Bakanlığı'nın değerlendirmelerin ardından Türkmenistan ve Azerbaycan liderlerini aradı. Rusya büyük enerji oyununda yolu yarılarken Türkiye, Orta Asya ülkelerine, 'kendi bağımsızlığınız için alternatif projelere yönelmelisiniz' mesajı verdi. İki yıldır planlıyordu Rusya'nın Orta Asya'daki enerji hamleleri 2 Şubat 2006 tarihli Radikal'de 'Doğalgazda soğuk savaş' başlığıyla okuyuculara sunulmuştu. Haberde, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Türkmenistan'ın o dönemki Devlet Başkanı Sefermurat Türkmenbaşı ile görüşmesi anımsatılarak bu görüşmede Türkmen doğalgazını Baltık üzerinden ve Mavi Akım aracılığıyla Türkiye üzerinden Avrupa'ya aktarılmasını önermişti. Rusya aynı dönemde Türkiye ile Mavi Akım'a paralel ikinci bir boru hattını tasarlamasını önermişti. Haberde Lukoil'e ortak olarak petrol işine de adım atan Rus doğalgaz şirketinin Orta Asya'da tekel olabilmek için attığı adımlara da yer verilmişti. Putin, 12 Mayıs'ta Kazakistan ve Türkmenistan'ı yanına alıp Trans-Hazar doğalgaz boru hattı, Kazakistan-Azerbaycan Petrol boru hattı ve dolayısıyla Kazak petrolünün Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattına dahil edilmesini öldürmese de geciktirecek dört enerji anlaşmasına imza attı. Rusya'nın büyük enerji oyunundaki adımı ABD'yi ve Türkiye'yi harekete geçirdi. ABD yönetimi, enerji konusundaki üst düzey temsilci ve bürokratlardan oluşan bir heyeti Türkmenistan'a gönderiyor. Türkiye de 22 Mayıs'ta Dışişleri ve Enerji Bakanlığı'nın katılımıyla bir enerji toplantısı yaptı. Toplantıda, Türkiye'nin "enerji koridoru olma arayışı" çerçevesinde Rusya'nın son atağı ve sonuçları tartışıldı. Dışişleri Bakanlığı Türkmen Doğalgazı'nın Azerbaycan-Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya iletilmesini sağlayacak iki doğalgaz boru hattı projesini hayata geçirme konusunda daha aktif çalışma önerdi. Türkmenistan'ın yeni lideri Gurbanguli Berdimuhammedov'un "Trans Hazar boru hattından vazgeçmedik" açıklamasına da dikkat çekilerek, Rusya ile yapılan anlaşmanın bu projeleri henüz bitirmediğine işaret edildi. Kazakistan petrolünün BTC'ye dahil edilmesinin önemi vurgulandı. Söz konusu toplantının ardından Başbakan Tayyip Erdoğan, 23 Mayıs'ta Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhammedov ile telefonla görüştü. Erdoğan, Türkmen lidere, Türkiye'nin ABD ve bazı AB ülkeleri ile birlikte üstünde çalıştığı Nabucco projesi ile Şahdeniz-Erzurum doğalgaz boru hattının sadece Batı için değil, Türkmenistan için de hayati öneme sahip olduğu mesajını verdi. Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'nin istediği projelerin Türkmenistan'ı Rusya'nın baskı ve etkisinden kurtarabileceği görüşünde. Türkiye'nin enerji oyunundaki hedeflerine ulaşmasını olumsuz etkileyebilecek başka bir proje de AB tarafından gündeme getiriliyor. Projeye göre, Türkmen ve Azeri doğalgazı Gürcistan'ın Süpsa Limanı'na götürülüyor. Buradan Kırım'a uzanan bir denizaltı boru hattıyla Ukrayna boru hattı sistemine dahil edilen proje, Avrupa'nın Rusya ve Türkiye dışında bir yoldan Hazar doğalgazına ulaşmasını sağlayacak. Projenin Romanya üzerinden de yürütülebileceği ifade ediliyor."
|