Geçen 27 temmuzda Ortodoks hıristiyan alemi için çok önemli olaylar yaşanmış, Slavların hıristiyanlığı kabulünün 1020’nci yıldönümü törenlerinde Fener Rum Patriği Bartholomeos ile Moskova Patriği 2’nci Aleksi arasında yaşanan rekabet medyaya yansımıştı. Şimdi 2’nci Aleksi İstanbul yolcusu. Bu gezi neden önemli? Türkiye-Rusya ilişkileri açısından nasıl bir rahatlama sağlayabilir?

Önce Cihan Haber Ajansı’nın haberini okuyalım:

“Tüm Ortodoks dünyası patrik ve metropolitlerin katılacağı iki günlük zirve Fener Rum Patriği Bartholomeos`un inisiyatifi ile gerçekleşiyor.

2. Aleksey`in Türkiye ziyareti ile ilgili Cihan Haber Ajansı`na açıklamada bulunan Moskova Patriarklığı Dış İlişkiler Direktörü Nikolay Balaşov, İstanbul`da gerçekleşecek zirvenin
bir ilk  olduğunu söyledi. Toplantıda tüm Ortodoks dünyasının temsilcilerinin yer alacağına değinen Balaşov, `2. Aleksey, Bartholomeos tarafından davet edildi. Kendisi
toplantının son kısmına katılabilecek. Kilise liderleri, tüm Ortodoks inancına mensup inananlar için ortak bir mesaj yayınlayacak. 12 Ekim Pazar günü Hagios Georgios
Kilisesi`nde geniş katılımlı bir ayin düzenlenecek. Aynı gün bir de Paulus sempozyumu düzenlenecek. Sempozyum daha sonra İzmir, Efes ve Rodos`a da taşınacak.`
açıklamasında bulundu.

Fener Rum Patriği Bartholomeos ile Moskova Patriği 2. Aleksey, Slavların Hıristiyanlığı kabulünün 1.020. yıldönümü dolayısıyla Kiev`de 27 Temmuz tarihinde bir araya gelmişti. Kiev`de beraber ayin yöneten Bartholomeos ile 2. Aleksey uzlaşma mesajı vermişti.  “

Hürriyet'in bugünkü haberi de şöyle:

İstanbul’da Patrik zirvesi  
 
Aslı SÖZBİLİR / İSTANBUL 
  
 
İlki 1902’de İstanbul’da yapılan Pan-Ortododoks toplantısı, Ortodoks kiliseleri üzerindeki nüfuz meselesi nedeniyle Fener Rum Patriği Bartholomeos’la gerginlik yaşayan Rus Patriği Aleksey’in de katılımıyla 10-12 Ekim arasında İstanbul’da gerçekleşecek.

Fener Rum Patriği Bartholomeos liderliğinde, tüm Ortodoks Patriklerinin hazır bulunacağı zirvenin ana konusu ise Fener - Moskova arasındaki gerginliğin son halkası olan "Ukrayna Kilise’sinin Moskova’dan bağımsızlaşması" olacak.

Kökleri Patrik III. Yuakim döneminde yapılan 1902 İstanbul Konseyine uzanan Ortodoks zirvesi bugünkü haliyle Patrik Bartholomeos tarafından, 1991’de işbaşına gelmesinden bir yıl sonra başladı. 1992’de ve 1995’te İstanbul’da, 2000 senesinde ise Küdüs’te gerçekleşen zirvede ortodoks geleneğinde ekümenik kabul edilen Patrik Bartholomeos koordinatörlüğünde bağımsız kiliselerin sorunları görüşülüyor. Estonya Kilise’sinin İstanbul’daki Rum Patrikhanesi’ne bağlanmak istemesiyle başlayan gerginlik, Ukrayna Kilisesi’nin Moskova’dan ayrılma çabalarına Fener’den destek aramasıyla tırmanmıştı. Bartholomeos’un Ukrayna Devlet Başkanı Victor Yuşenko’nun resmi davetiyle 25-27 Temmuz 2008’de Kiev’de gerçekleşen bölgenin Hıristiyanlaşmasının 1020’nci yılı törenlerine katılması üzerine gerilim iyice su yüzüne çıktı. Buradaki törenler çerçevesinde birlikte ayin yöneten ikilinin, ardından başbaşa gerçekleştirdikleri mini zirveden "Rus Patriği Aleksey’in Ekim’de İstanbul’da gerçekleşecek zirveye katılması ve iki patrikhane arasındaki sorunların çözümü için ortak bir konsey kurulması" kararı çıkmıştı. "

Ve kulislerde konuşulanlar:

Konuya yakın kaynakların yorumuna bakılırsa, bu ziyaret birçok açıdan önemli. Fener ile Moskova’ nın iyi ilişkiler kurması, Türkiye-Rusya ilişkileri için de çok önemseniyor. 27 temmuzda Kiev’e Bartholomeos’un gitmesi üzerine 2’nci Aleksi’de son anda apar topar tören katılmış, Ukrayna kilisesi ile dargınlıkları bir yana bırakıp Kiev’e gitmişti. Hatta o dönem bazı çevrelerde, “Rusya, Bartholomeos’un Kiev’e gitmemesi için Ankara’dan ricacı oldu, bu gerçekleşmeyince de dargınlık oluştu” yorumları yapılmıştı. Şimdi bizzat 2’nci Aleksi’nin İstanbul’a gidiyor olması,  Fener-Moskova hattında yakınlaşma olduğu, sorunlardan çok ortak noktaların öne çıkmaya başladığı, bunun da Türkiye’nin üzeriden önemli bir politik baskıyı-stresi kaldıracağı yorumları yapılıyor.

10.10.2008