Döviz-Piyasalar26.06.2019 04:19:18
 

TÜM DERGİLERE ULAŞMAK
İÇİN TIKLAYINIZ.

Uysal DOĞAN

Moskova'ya sonbahar havası geliyor
Moskova’yı son günlerde etkisi altına alan sıcak hava dalgası kenti terk etmeye hazırlanıyor. Meteoroloji, önümüzdeki hafta sonundan itibaren ba
Devamını oku...
Osmanlı fotoğrafları Moskova'da sergide
Moskova'daki Yunus Emre Türk Kültür Merkezi'nde Yıldız Sarayı koleksiyonundaki Çarlık Rusyası fotoğraflarının gösterildiği bir sergi açıldı. Serg
Devamını oku...
Rusya yerli üretimde gaza bastı
Batı ile yaşanan yaptırım savaşları sonrası birçok gıda ürününün ithalatını yasaklayan Rusya yerli üretime ağırlık veriyor. Peki ülke bugün hangi ürün
Devamını oku...
Rusya'da yabancılara kotasız çalışma
Rusya Çalışma Bakanlığı yabancı ülke vatandaşlarının istihdam kotasına takılmadan çalışabileceği meslekler listesini güncellemeye hazırlanıyor. Bakanl
Devamını oku...

Çoğu liseli Rus üniversiteden vazgeçti
Dünyada en fazla üniversite mezunu bulunan ülkelerden biri olan Rusya'da, halkın yüksek öğrenime verdiği önem giderek azalıyor. Superjob insan kaynakl
Devamını oku...
Yabancılara yüzde 25 devlet desteği
Rusya’da film çeken yabancı sinema yapımcılarının devlet teşviği almasını öngören teklif kabul edildi. Yabancı film yapımcıları Rusya’da ç
Devamını oku...
Gecesi 19 bin dolara otel odası
Moskova dünyanın en pahalı kentlerinden biri olmasa da, başkentte fiyatları dudak uçuklatan mekan sayısı hiç de az değil. İşte RBTH'nin derlemesiyle M
Devamını oku...
Piyasanın nabzı: Rusya'da orta sınıf
Birçok ülkede tüketimin lokomotifi olan orta gelir grubu, Rusya'da ise alım gücünün azalmasıyla giderek yoksullaşıyor. Ülkede bugün "orta sınıf&q
Devamını oku...
Çocukların yurt dışına çıkışı kuralı
Rusya'da reşit olmayan çocukların yurt dışına çıkışları her zaman "kaygı ve tedirginlik" sebei olan konuardan biri. Gümrük çıkışında doğum b
Devamını oku...
Rus olmanın alamet-i farikaları!
Votka, matryoşka, balalayka, ayı... Bu basmakalıp simgeleri bir yana bırakın. Her ulustan insanın olduğu gibi Rusların da kendilerine özgü bazı davran
Devamını oku...
10 saniye durana 3 bin ruble ceza!
Moskova’da park ihlallerini tespit etmek için caddelere yerleştirilen kameralar sürücülere zor anlar yaşatıyor. Park yasağı olan yerlerde 10 san
Devamını oku...
Başkan'ın bütün adamları
“Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin yakın çevresinden bazı isimleri uzaklaştırırken, ‘A Takımı’na yeni kişileri ekledi.” RBK
Devamını oku...
Rusyadan Sevgilerle | Haber detay
ABD'nin yaptırım dayanağı CAATSA nedir?

Türkiye'nin S-400 füze savunma sistemini satın almak için Rusya ile yaptığı anlaşma konusunda nihai kararını vermesi için ABD'nin iki haftaya yakın süre tanıdığına ilişkin haberler basında yer aldı.

Amerikan haber kanalı CNBC'nin konuyla ilgili haberinde, Haziran'ın ilk haftasının sonuna kadar Rusya ile S-400 anlaşmasını iptal edip ABD'den Patriot hava ve füze savunma sistemlerini satın almaması halinde Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programından çıkarılması gerekeceği, Amerikan yaptırımlarına maruz kalabileceği ve NATO'nun tepkisiyle karşı karşıya kalacağı ifade ediliyor.

Washington aylardır Türkiye'nin Rusya'dan S-400 füze sistemini satın almasının Batı savunmasını tehdit edeceği ve Ankara'nın ABD'den 100 adet F-35 savaş uçağı siparişinin teslim edilmeyeceği uyarısında bulunuyor.

Ancak Türk yetkililer böyle bir durumun söz konusu olmadığını söylüyor. Dışişleri Bakanı Mevlut Çavuşoğlu, S-400 hava savunma sisteminin ilk parçalarının Haziran-Temmuz ayları içinde gelebileceğini açıklamıştı.

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ise daha sonra, Washington ile Ankara arasında yaşanan S-400 gerilimi konusunda Türkiye'nin ABD'den gelebilecek olası yaptırımlara hazırlandığını söyledi.

ABD, Türkiye'ye nasıl yaptırım uygulayabilir?

Türkiye'nin Rusya ile yaptığı S-400 anlaşmasının, ABD Kongresi'nin Ağustos 2017'de çıkardığı ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) kapsamına girdiği ifade edildi.

Kongre'nin önceki açıklamalarında, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 satın almasının CAATSA'nın 231'inci maddesini ihlal edeceği ve yaptırımların gündeme gelmesi gerektiği belirtilmişti.

Bu madde, Rusya'nın istihbarat veya savunma sektörleri ile alışveriş yapan kişi veya kurumlara yönelik yaptırım uygulanmasını öngörüyor.

CAATSA nedir?

CAATSA, "ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası"nın İngilizce kısaltması. 2017'de Kongre'nin onayladığı yasa Rusya, İran ve Kuzey Kore'ye son dönemlerde uygulanan yaptırımların yolunu açmıştı.

Eylül 2018'de ise ilk kez Çin'in Merkezi Askeri Komisyonu'nun Cihaz Geliştirme Departmanı'na karşı CAATSA altında dolaylı yaptırım uygulandı.

Bu yasaya neden ihtiyaç duyuldu?

ABD Başkanı Donald Trump, Kongre'nin baskısı üzerine CAATSA'yı Ağustos 2017'de imzalamak zorunda kaldı.

Bu yasa, Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesi, Ukrayna'nın doğusundaki ayrılıkçıları desteklemesine karşı 2016'da Barack Obama döneminde uygulamaya konan yaptırımları güvence altına alıyor.

Başkan'ın Rusya, İran ve Kuzey Kore'ye yaptırımları kaldırma yetkisini sınırlıyor.

Yasanın çıkarıldığı dönem ABD'deki 2016 başkanlık seçimlerine Rusya'nın Donald Trump lehine müdahale ettiği yönündeki tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemdi.

Trump "anayasaya aykırı bazı içerikler" taşıdığını ve başkanın dış politikayı yönlendirme yetkisini Kongre'nin sınırladığını belirtmekle birlikte, ulusal birliği sağlama adına yasayı imzaladığını ifade etmişti.

Trump yasayı imzalamadan önce Rusya, ABD'nin bazı diplomatik mülklerine el koymuş ve Moskova'daki elçilik personelinde 755 kişilik bir azaltmaya gitmesi talimatı vermişti.

Amerikan Alman Marshall Fonu adlı düşünce kuruluşunun Ankara Ofisi Direktörü Özgür Ünlühisarcıklı, Nisan ayında Voice of America'ya yaptığı açıklamada, "bu yasanın aslında Kongre'nin Trump'a güvensizliğini yansıttığını" ifade etti:

"Rusya'nın Kırım'ı işgalinden sonra Trump'ın buna gereken tepkiyi göstermeyeceğinden endişe eden Amerikan Kongresi bu yaptırım yasasını çıkartmış ve Rus savunma sanayiine kayda değer katkıda bulunan bütün ülkelerin bu yaptırıma tabi tutulacağını yasaya bağlamıştı. S-400 alımının da Rus savunma sanayiine kayda değer bir katkı olduğunu kabul etmemiz gerekiyor."

CAATSA ne içeriyor?

İran'ın balistik füze ve kitle imha silahları geliştirme programına, bu ülkeye askeri techizat, teknik ve mali yardım yapılmasına karşı Başkanı yaptırım uygulamaya zorluyor. Ancak özel durumlarda Başkana bu yaptırımları geçici olarak kaldırma yetkisi veriyor.

Rusya'nın Avrupa ve Avrasya'daki etkilerine yönelik olarak eskiden beri uygulamada olan yaptırımların devamını, Başkanın bunları kaldırma yetkisi konusunda ise Kongre'nin onayını öngörüyor.

Siber güvenlik, ham petrol, finansal kurumlar, insan hakları ihlalleri, yaptırımlara uyulmaması, Rus savunma ve istihbarat kurumlarıyla ilişkiler gibi faaliyetler için yaptırım uygulanmasını içeriyor.

Yasa esas olarak Rusya'nın petrol, gaz, savunma, güvenlik ve finans sektörlerine yönelik yaptırımları hedefliyor.

Başkana, bu sektörler ile alışveriş ilişkisine giren kişi veya kurumlara karşı yasada yer alan 12 yaptırımdan en az beşini uygulamaya koyma yetkisi veriyor.

Buna göre Başkan ayrıca mühimmat, çift kullanımlı teknoloji, nükleer bağlantılı malzeme ile ilgili ihraç lisansını askıya alabiliyor.

Yaptırım uygulanan kişi veya kurumlara yönelik Amerikan yatırımlarına yasak koyma, uluslararası finans kurumlarının kredilerini yasaklama, vize sınırlaması, Amerikan bankalarının yardımlarını askıya alma yetkisi veriliyor.

CAATSA'ya tepkiler

Yasanın onaylandığı gün İran'dan yapılan açıklamada, bu yasa ile nükleer anlaşmanın ihlal edildiği ve soruna gereken ölçüde tepki gösterileceği ifade edilmişti.

Rusya ise hem bu yasaya hem de 2016'da Obama yönetiminin uyguladığı yaptırımlara cevap olarak ABD'nin Moskova'daki diplomatik personel sayısını azaltması talebinde bulundu.

Yaptırımları "Rus histerisi" olarak niteleyen Rusya Dışişleri Bakanlığı ise bu yasanın Rus-Amerikan ilişkilerini geliştirme umudunu bitirdiğini ifade etti.

Başbakan Dimitri Medvedev bu yasanın "Rusya ile topyekun ticaret savaşı" anlamına geldiğini, "Amerikan müesses nizamının Trump'a karşı büyük bir zafer kazandığını, Başkanın yeni yaptırımlardan hoşnut olmasa da yasayı imzalamak zorunda kaldığını" vurguladı.

Kuzey Kore ise "ABD'nin kendi çıkarları için farklı ülkelere yaptırım uygulamasını" kınayarak Rusya, Çin, Venezuela, Almanya, Avusturya ve Fransa'dan uluslararası bir karşı tepki doğurduğunu dile getirmişti.

CAATSA kapsamında Türkiye'ye ne tür yaptırımlar uygulanabilir?

Ünlühisarcıklı'ya göre, bu yaptırımların bir kısmı "sembolik" olabilir. "Belli personelin Amerika'ya seyahatine izin verilmemesi gibi. Bir bölümü çok ciddi olabilir, mali yaptırımlara kadar gider."

Trump'ın muhtemelen "Türk ekonomisine en az zarar verecek, ilişkileri en az gerecek olanları tercih edeceğini ifade eden Ünlühisarcıklı, buna örnek olarak Rahip Brunson krizi döneminde uygulanan yaptırımları örnek veriyor.

"Zaten ABD'ye gitme planı bulunmayan içişleri ve adalet bakanlarının Amerika'ya gitmesini yasakladı. Amerika'da zaten mal varlığı olmayan içişleri ve adalet bakanının Amerika'daki mal varlıklarını dondurdu. Yani bu aslında etkisi sıfır olan bir yaptırım."

ABD'nin Türkiye'den demir-çelik ihracatına ilave gümrük vergisi koymasının da Türkiye'nin toplam ihracatı bakımından pek önem taşımadığını ifade eden Ünlühisarcıklı, "aslında Amerika'nın Türkiye'ye uyguladığı yaptırımların içi boştu. Ama bu içi boş yaptırımlar bile Ağustos ayında Türk ekonomisini allak bullak etti" diyor.

Zira o dönem Türk lirasındaki değer kaybı hızla tırmandığı gibi, diğer ülkelerde de küresel bir kriz endişesi baş göstermeye başlamıştı.

'Türkiye yaptırımlara hazırlanıyor'

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Washington ile Ankara arasında yaşanan Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi gerilimi konusunda Türkiye'nin ABD'den gelebilecek olası yaptırımlara hazırlandığını söyledi.

Akar, " Ciddiyetle, samimiyetle, istikrarlı bir şekilde hakkımızı hukukumuzu sürekli masaya koymaya devam ediyoruz. Bunun da anlaşılmasını bekliyoruz. 'Önümüzdeki aylarda S-400'ün parçaları gelince biz de CAATSA yaptırımlarını harekete geçireceğiz' diyorlar. Biz duygusal hareketler yapıp herhangi bir yanlışa düşmemek için sükûnetle hazırlıklarımızı yapıyoruz. Böyle bir duruma gelindiğinde ne yapılabilir, onların da hazırlıklarını yapıyoruz" dedi.

Akar, "zaman zaman bazı zorluklar olsa da gidişatta şu ana kadar keskin dönüşün olmadığını görmekten memnunuz" diye devam etti.

Yaptırımları aşmanın yolu var mı?

Türkiye, S-400'lerin F-35'lere yönelik oluşturacağı riskleri değerlendirmek amacıyla çalışma grubu kurulması için ABD'ye teklif götürmüştü.

CAATSA kapsamında yaptırımları engellemek için Başkan Trump'ın, Türkiye'nin S-400 alımının Rusya savunma sanayii ile "önemli bir alışveriş olmadığını", NATO'nun veya ABD'nin askeri operasyonlarını etkilemeyeceğini ifade etmesi gerekiyor.

Aynı zamanda Trump'ın, Kongre'nin çeşitli komitelerine, bu anlaşmanın ABD-Türkiye ilişkilerine zarar vermeyeceğini anlatan bir mektup göndermesi gerekiyor.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, Nisan ayı başlarında Erdoğan ile Trump arasında geçen telefon görüşmesinde Trump'ın soruna çözüm bulmaya çalışacağı vaadinde bulunduğunu ifade etmişti.

Reuters'e konuşan başka bir yetkili de görüşmelerin "beklenenden daha pozitif olduğunu" ve Amerikalıların kamuoyunda takındıkları tutumdan "daha yumuşak bir ton" takındıklarını ifade etmişti.

Rusya ne diyor?

CNBC'de dün yayınlanan başka bir habere göre ise Kremlin, ABD'nin protestosuna rağmen Rusya'nın Türkiye'ye S-400 satışının planlandığı şekilde sürmesi gerektiğini ifade etti.

Reuters'de yer alan bir haberde ise Kremlin, ABD'nin ültimatomunun "kabul edilemez" olduğunu ve Ankara'ya füze satışının, geri dönüşü olmayan bir anlaşma olduğu vurgulandı.

Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, "Bu durumu oldukça negatif görüyoruz. Bu tür ültimatomlar kabul edilebilir değil. S-400 anlaşmasının tamamlanmış ve uygulanacak olduğuna dair Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığındaki Türk temsilcilerin yaptıkları birçok açıklamayı esas alıyoruz" dedi.

Rus haber ajansı TASS, 7 Mayıs'ta yayınlanan haberinde diplomatik bir kaynağa dayanarak "Mayıs ayı sonunda, yaklaşık 100 Türk askeri, anlaşmaya göre 2019'da teslim edilecek olan S-400 hava savunma sistemlerini kullanmak üzere Rusya'da bir askeri üstte eğitime başlayacağını" bildirmişti. Haberde, eğitimin yaklaşık 5 ay süreceği belirtilmişti. (BBC Türkçe)

23.5.2019

Paylaş
İlgili Haberler
ANKET
Türkiye'nin S-400 anlaşmasından vazgeçme ihtimali var mı?

Rusya’ya oy hakkı iade edildi
 AKPM, 2014 yılında Kırım’ı ilhak etmesinin ardından oy hakkını elinden aldığı Rusya’ya bu hakkını iade etti. Bütçeye katkı payını ke
Devamını oku...
"Emlak balonu" riski var mı?
Rusya’da emlak satışlarını canlandırmak için kredi musluklarının açılması borçlardaki ciddi artışı da beraberinde getirdi. Rusya vatandaşlarının
Devamını oku...
Rusya ve Çin'den yeni işbirliği
Rusya Dijital Gelişim, Haberleşme ve Kitle İletişim Bakan Yardımcısı Mihail Mamonov, Google’ın lisansını iptal ettiği Android işletim sistemini
Devamını oku...
En kolay Schengen'i kim veriyor?
Rusya Tur Operatörleri Birliği, Rusya vatandaşlarına en hızlı Schengen vizesi veren ülkeleri belirledi. Buna göre, Rusyalıların en hızlı Avrupa B
Devamını oku...
RTİB'ten "Rus ekonomisi" raporu
Rus Türk İşadamları Birliği’nin (RTİB) yayınladığı  ’Rusya Ekonomisi Haziran Ayı’ raporunda, Rusya’da enflasyonun Haziran
Devamını oku...
İşte en kaliteli akıllı telefonlar
Rus hükümetinin direktifiyle çeşitli ürün kategorilerinde kalite kontrol incelemeleri yayımlayan Roskaçestvo, akıllı telefonlarla ilgili değerlendirme
Devamını oku...
"Rusya'nın 'alternatif SWIFT' sistemi
Batı yaptırımlarına önlem arayan Rusya'nın uluslararası SWIFT para transfer sistemine alternatif olarak kurduğu yeni sisteme "uluslararası ilgini
Devamını oku...
Yabancılardan Rusya'da elektroniğe hücum
Rublenin dolar karşısında değer kaybı, elektronik eşya alışverişleri için Rusya'yı yabancıların gözünde cazip ülkelerden biri haline getirdi. Ülkenin
Devamını oku...
Rusya’nın iade ettiği ürünlere ne oluyor
Barış Soydan, T24.com.tr sitesinde bu soruyu bir kez daha gündeme taşıdı: "Rusya’nın zararlı diye reddettiği ürünleri kim yiyor? Türkiye&rs
Devamını oku...
"Plombir" dondurma neyin nesi?
Siyasetten ticarete her alanda hızla gelişen Rusya-Çin ilişkilerinde son günlerde vitrine çıkan simge bir ürün var: “Plombir” dondurma. So
Devamını oku...
Putin’den bir sandık dondurma
Son yıllarda Çin pazarını fethetmeye başlayan Rus, daha doğrusu Sovyet dondurması "plombir" için eşi bulunmaz bir reklam fırsatı daha iyi ku
Devamını oku...
Türkiye’ye Rus polis akını mı?
Rusya’dan gelen turist sayısında rekor üstünde rekor kıran ve bu yıl 6 milyon konuk bekleyen Türkiye’ye güzel haber: "Rusya İçişleri
Devamını oku...
 
©Copyright Turkrus.com - All Rights Reserved