Döviz-Piyasalar25.03.2019 20:25:53
 

TÜM DERGİLERE ULAŞMAK
İÇİN TIKLAYINIZ.

Uysal DOĞAN

Minnahanov Büyükelçi Samsar'la görüştü
Tataristan Cumhurbaşkanı Rüstem Minnihanov,Türkiye Cumhuriyeti’nin Moskova Büyükelçisi Mehmet Samsar ile bir görüşme gerçekleştirdi. Kazan
Devamını oku...
Balıkçı ve karısı
M. Hakkı Yazıcı'nın kaleminden: Hani, daha önce anlatmıştım; bir keresinde arkadaşım Serkan, “Turuskayam, beni makaraya almaya başladı,&rdq
Devamını oku...
Tacı alınan ilk Moskova güzeli
"Miss Moskova" 2018'in tacı elinden alındı. Rusya'da güzellik yarışmaları tarihinde bir ilk olan bu vaka, 24 yaşındaki Alesya Semernko için
Devamını oku...
Rusya’da memur maaşı ne kadar?
Rusya’da ortalama devlet memuru maaşı 2018 yılında yüzde 7,7 arttı. Devlet İstatistik Servisi Rosstat’ın verilerine göre, devlet memurları
Devamını oku...

Rusya imajını değiştiren 10 milyarder
Forbes dergisi, Rusya’da “sıfırdan kurdukları” işlerle başarı yakalayan ve ülkelerinin dünyadaki imajının düzelmesine katkıda buluna
Devamını oku...
Rusya'nın "Z kuşağı" rötarlı geliyor
Yapılan bir sosyolojik araştırmada, 2000 sonrası doğumluları kapsayan, "Z kuşağı" olarak adlandırılan yeni nesil için global açıdan temel ka
Devamını oku...
Coral Travel'dan "Best Hotels” ödülleri
Rusya'daki en büyük tur operatörlerinden Coral Travel tarafından bu yıl altıncısı verilen ‘Starway World Best Hotels’ ödülleri, 12 Ma
Devamını oku...
“Yaşlılık” kaç yaşında başlıyor?
Saygın bilim dergisi The Lancet, tüm dünyada “yaşlanma hızı” üzerine yaptığı araştırmanın sonuçlarını yayımladı. Buna göre Rusya’da
Devamını oku...
"Rusya" adı nereden geliyor?
Fransa'nın adı Franklardan, Almanya'nın adı Cermen kabilelerden, Amerika adı ise Amerigo Vespucci'den geliyor. Peki ya Rusya? Rusya adının kökeni ne?&
Devamını oku...
Kaliforniya Rus toprağı kalabilirdi...
Bugün coğrafi açıdan Rusya dünyanın en büyük ülkesi. 17,1 milyon m2 ile, en fazla toprağın sahibi... Bunda 20. yüzyıla gelene kadar gerçekleşen keşif
Devamını oku...
En çok kazanan aktör: Nagiyev
Rusya'da en çok kazanan sahne sanatçıları belirlendi. Buna göre, son yıllarda komedi filmlerinden talk şovlara ve reklamlara kadar her yerde görünen a
Devamını oku...
Rusya'da en çok çalınan otomobiller
Rusya'da geçen yıl en çok çalınan otomobil markaları Lada, Toyota ve Hyundai oldu. Rusya Yol Güvenliği Devlet Müfettişliği verilerine dayanan hab
Devamını oku...
BASINDAN SEÇMELER | Haber detay
İki dost nasıl düşman oldu?

Ukrayna-Rusya krizi son günlerde yine dünya gündeminde ilk sıralara yerleşti. Azak Denizi'nde Rusya ve Ukrayna donanmalarının karşı karşıya gelmesinin ardından yaşananlar bölgede kaygı yaratıyor. Peki iki ülke arasında gerilimi tırmandıran tarihsel süreçler neler? Sovyetler Birliği sonrası hangi gelişmeler yaşandı? Kiev'den gazeteci Sonat Kerem, BBC Türkçe Servisi için yazdı: 

Ruslar ve Ukraynalılar.

Birçoğu aynı dili konuşan, aynı kültüre, dini inanca, ortak tarihsel geçmişe ve akrabalık ilişkilerine sahip bu iki halk, son yıllarda giderek dozu artan siyasi gerilimin gölgesinde giderek birbirlerinden daha fazla uzaklaşıyor.

Ortak tarih: Kiev Rusyası
 
Ukrayna ve Rusya'nın tarihsel kökeni, bugün Ukrayna'nın başkenti olan Kiev'e dayanıyor.

Kiev; 882-1132 yılları arasında hüküm süren, Beyaz Rusya, Rusya ve Ukrayna'nın atası sayılan Kiev Knyezliği'nin (Kievskaya Rus) başkentiydi.

12. ve 13. yüzyıllarda Kiev Rusyası'nın dağılarak bağımsız prenslikler haline gelmesiyle, bugünkü Ukrayna'nın toprakları Moskova ve Belarus'un hakimiyeti altına girdi.

Hem Ruslar hem Ukraynalılar "Kievskaya Rus"u kendi tarihlerinin parçası olarak görüyor. Her iki ülkenin milliyetçileri de bu devletin kendilerine ait olduğunu öne sürüyor.

Sovyetlerin çöküşü, milliyetçi dalganın yükselişi

Sovyetler Birliği'nde 1990'lara gelinirken "yeniden yapılanma" adı altında yaşanan çözülme sürecinde, tüm diğer eski Sovyet ülkelerinde olduğu gibi Ukrayna'da da milliyetçi dalga yükselişe geçti.

Ukrayna, 24 Ağustos 1991 tarihinde Sovyetler Birliği'nden ayrıldı. Leonid Kravçuk, ülkenin ilk devlet başkanı oldu.

2014'te Ukrayna'da düzenlenen bir gösteride taşınan Sovyetler Birliği bayrağı.
 
İlk gerginlik: Karadeniz Filosu kimin?
 
Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrası ilk yıllar, Ukrayna ve Rusya arasında Kırım'daki Karadeniz Filosu'yla ilgili anlaşmazlıklara sahne oldu.

Ekim 1991'de önce Ukrayna Parlamentosu Verhovnaya Rada, ardından Devlet Başkanı Kravçuk, filonun Ukrayna'nın kontrolüne geçmesi kararını onayladı. Bundan kısa süre sonra Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin, Karadeniz Filosu'nun Moskova'ya bağlı olduğunu öngören kararnameyi imzaladı.

23 Haziran 1992 tarihinde iki ülke devlet başkanları, filonun önce ortak yönetilmesi, üç yıl sonra ise paylaşılması yönünde anlaşmaya vardı. Ancak kısa süre sonra gerilimi tırmandıran ilk olay yaşandı.

1992'nin Haziran ayında Ukrayna bayraklı devriye gemisi SKR-112'nin Odessa'ya gitmesi sonrası taraflar silahlı çatışmanın eşiğinden döndü. İki ülkenin Amiral Kuznetsov uçak gemisini paylaşamaması gerginliği iyice artırdı.

Dostluk, iş birliği ve ortaklık dönemi

Bir süre sonra suların durulmasıyla taraflar yeniden masaya oturdu.

İki ülke Devlet Başkanları Boris Yeltsin ile Leonid Kuçma, Rus Karadeniz Filosu'nun 2017 yılına kadar Kırım'da kalmasını ve iki ülke arasında dostluk, iş birliği ve partnerlik öngören anlaşmayı 1997 yılında imzaladı.

Bu anlaşmayla iki ülke resmi olarak birbirlerinin sınırlarını tanıdı. Anlaşma 2008 yılında 10 yıllığına uzatıldı.

Rus uçağının düşürülmesi
Karadeniz'in üzerinde 2001 yılında Rus yolcu uçağının düşürülmesi, iki ülke arasında yeni bir gerginliğe sebep oldu.

Rusya, 88 yolcusuyla birlikte Tel Aviv-Novosibirsk seferini yapan TU-154 tipi uçağın, Ukrayna'nın tatbikatı sırasında S-200 roketiyle vurulduğunu açıkladı. Ukrayna resmi olarak olayın sorumluluğunu üstlenmedi

'Turuncu Devrim'
 
Ukrayna'da 2001 yılında muhalif gazeteci Georgiy Gongadze'nin öldürülmesiyle başlayan siyasi kriz, Rusya yanlısı Devlet Başkanı Kuçma'nın ses kayıtlarının ortaya çıkmasıyla derinleşti.

"Kuçma'sız Ukrayna" sloganıyla ülke genelinde patlak veren kitlesel protesto gösterileri yer yer güvenlik güçleri ile çatışmalara dönüştü.

2002 seçimlerinde, Ukrayna Komünist Partisi ilk defa yüzde 20 oy ile birinciliği kaptırdı. Viktor Yuşçenko'nun liderliğindeki Batı yanlısı "Bizim Ukrayna (Naşa Ukrayna)" Bloğu seçimden zaferle çıktı.

2004 Devlet Başkanlığı seçimleri Ukrayna tarihinde önemli bir kırılma noktası oldu. Dönemin Başbakanı Viktor Yanukoviç'in karşısına, muhalif güçleri etrafında toplayan ve Batı'nın desteğini arkasına aldığı yorumları yapılan, "Naşa Ukrayna" Bloğu lideri Viktor Yuşçenko aday olarak çıktı.

Yuşçenko'nun seçim kampanyasında turuncu rengi kullanmasından dolayı olaylar "turuncu devrim" olarak adlandırıldı. Seçimin ikinci turunda, Rusya yanlısı Yanukoviç yüzde 49,4, Yuşçenko yüzde 46,6 oy alınca olanlar oldu.

Uluslararası gözlemcilerin seçimlerde ciddi ihlal ve hileler olduğunu öne sürmesiyle Yuşçenko, taraftarlarına sokağa çıkmaları çağrısı yaptı. Ardından, Kiev'deki Bağımsızlık Meydanı başta olmak üzere ülkede kitlesel gösteriler patlak verdi. Yuşçenko'nun seçim kampanyasında turuncu rengi kullanmasından dolayı bu olaylar "turuncu devrim" olarak adlandırıldı.

Gösterilerin büyümesi üzerine seçim sonuçları geçersiz ilan edildi ve oylamanın tekrarına karar verildi. Yeniden yapılan seçimlerde Batı destekli Yuşçenko yüzde 51,9 oy alırken, Rusya yanlısı Yanukoviç'in oyları yüzde 44,2'de kaldı. Böylece Yuşçenko ülkenin yeni devlet başkanı oldu.

Rusya gazı kesti
 
Batı yanlısı Yuşçenko iktidarının ilk yılında iki ülke arasında doğal gaz krizi patlak verdi.

Uzun süren müzakerelerin sonunda Ukrayna, Rus gazının fiyatını iki kat artıran anlaşmayı imzaladı.

Yanukoviç sahnede
 
2010 yılında yapılan devlet başkanlığı seçimlerinde ise Yuşçenko'nun oyları yüzde 5'e kadar düşerken, bir önceki seçimleri kaybeden Rusya yanlısı Yanukoviç, bu sefer en yakın rakibi "turuncu prenses" lakaplı Yuliya Timoşenko'yu mağlup ederek devlet başkanlığı koltuğuna oturdu.

Ukrayna'nın Harkov kentinde dönemin Rusya Devlet Başkanı Dmitriy Medvedev ile masaya oturan Yanukoviç'in, Karadeniz Filosu'nun Kırım'da bulunma süresini 2042 yılına kadar uzatan anlaşmaya imza atması, Ukrayna'da Rusya karşıtları ve milliyetçilerin sert tepkilerine yol açtı.

"Euro Maydan"
 
Rusya yanlısı Viktor Yanukoviç iktidarının Kasım 2013'te Ukrayna-AB Ortaklık Anlaşması'nı imzalamayı reddetmesi üzerine Kiev'de başlayan olaylar, Ukrayna'yı tarihinin en büyük kaosuna sürüklerken, Rusya ve Batı arasında "Soğuk Savaş" yıllarını aratmayan gerginliklerin de başlangıcı oldu.

Kiev'de Rusya yanlısı Yanukoviç'in iktidardan inmesi talebiyle patlak veren kitlesel protesto eylemleri, polis ve göstericiler arasında silahlı çatışmalara dönüşerek başkenti savaş alanına çevirdi.

Çoğunluğu radikal milliyetçilerden oluşan eylemciler ile güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalarda 100'ü aşkın kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı. Olayların ardından Yanukoviç ülkeyi terk ederken, Batı destekli muhalefet iktidara geldi.

Kırım, Rusya tarafından ilhak edildi. Olayların devamında Rus nüfusun ve Rusya yanlılarının ağırlıkta olduğu ülkenin doğusundaki Donbass bölgesinde (Donetsk ve Lugansk), büyük ölçüde Moskova destekli milis örgütlenmeleri ile Batı'nın desteklediği Kiev yönetimi arasında silahlı çatışmalar baş gösterdi.

Bölgeyi kan gölüne çeviren çatışmalarda, önemli bölümünü sivillerin oluşturduğu on binlerce kişi hayatını kaybetti. Bölge nüfusunun ciddi bölümü göç etti. Şehirlerin altyapıları büyük zarar gördü.

Rusya destekli Donetsk ve Lugansk "halk cumhuriyetleri" Kiev'den tek taraflı bağımsızlıklarını ilan etti.

Kırım'ın önemi ne?
 
Tarihte Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya İmparatorluğu arasında savaşlara neden olan Kırım, 1783'te Çariçe Katerina zamanında Rusya'ya geçti. Sovyet lideri Nikita Kruşçev, 1954 yılında Kırım'ı Ukrayna'ya hediye edene kadar yarımada Rusya'ya aitti.

Kendisi de Ukrayna kökenli olan Kruşçev, Rusya'nın hakimiyeti altına girişinin 300'üncü yıl dönümünde Kırım'ı Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne verdi.

Her iki ülke de Sovyetler çatısı altında olduğu için o dönem fazla önemsenmeyen bu karar, SSCB'nin çökmesinin ardından Moskova ve Kiev için ciddi önem kazandı.

Büyük önem verdiği Karadeniz Filosu'nun, Batı'ya yakınlaşma riski bulunan Ukrayna'da kalması Rusya'yı kaygılandıran bir konu haline geldi. Nüfusunun çoğunluğu Ruslardan oluşan yarımada 2014 yılında yapılan referandum sonucu Rusya'ya bağlandı.

Rusya-Ukrayna ilişkileri Kırım'ın ilhak edildiği 2014 yılından bu yana çok gergin. Kerç Boğazı'nda iki ülke donanmalarının bu hafta başında karşı karşıya gelmesinin ardından Ukrayna'nın bazı bölgelerinde sıkıyönetim ilan edildi. Kiev, bunun savaş ilanı anlamına gelmediğini söylese de her iki ülke ordusu da teyakkuza geçirildi.

Kiev, Rusya'yı ülkenin doğusunu ve Kırım'ı "işgal etmekle" suçluyor. Ukrayna yasalarında Rusya, "saldırgan ülke" olarak tanımlanıyor. Ukrayna, Rusya ile 1997 yılında imzaladığı "dostluk, iş birliği ve ortaklık" anlaşmasını da yürürlükten kaldırdı.

Halk arasında Rusya karşıtlığının zirve yaptığı, Rusça eğitimin yasaklandığı, Rus sosyal paylaşım sitelerine erişimin engellendiği, medyada Rus dilindeki yayınların sınırlandığı ülkede, Dostoyevski, Tolstoy gibi Rus yazarlarının eserleri de okul müfredatlarından çıkarıldı. (Sonat Kerem / BBC)
 
30.11.2018

Paylaş
İlgili Haberler
ANKET
Türkiye'nin S-400 anlaşmasından vazgeçme ihtimali var mı?

Rusya'da nükleer eğitimi fırsatı
Türkiye'nin ilk nükleer enerji santrali Akkuyu Nükleer Güç Santrali’ni (NGS) inşa eden Rusya Devlet Atom Enerjisi Kurumu Rosatom, St. Peter
Devamını oku... Rusya Merkez Bankası faize dokunmadı
Rusya Merkez Bankası ikinci toplantısında da politika faizini değiştirmeyerek yüzde 7.75 seviyesinde tuttu. Cuma günü açıklanan veriye göre banka, Blo
Devamını oku...
Türk elmasına 'uzun yol' yasağı
Kırım krizi yüzünde Batı'nın koyduğu ambargolara karşılık veren Rusya, yasaklı Avrupa ülkelerinden gelen tarım ürünlerine kapılarını kapatmak için yen
Devamını oku...
Ukrayna'dan Rusya'ya yeni yaptırım
Kiev yönetimi, Kırım'ı Rusya'ya bağlayan Kerç Köprüsü'nün inşasında, Donbass'ta seçimlerin yapılmasında ve Azak Denizi'ndeki olayda dahli olduğun
Devamını oku...
Ruslar acı çekmeyi neden seviyor?
"Ruslar için acı çekmek bir sanat. Kimilerine göre, ulusal şöhretlerini de olaylara her zaman olumsuz tarafından bakabilme becerilerine borçlular
Devamını oku...
"Çalışanlardan gizlenen" 7 yasal yükümlü
Rusya, yasaların genellikle "katı şekilde" çalışanların hak ve hukukunu koruduğu bir ülke olarak bilinir. Hatta işverenler sık sık "Sov
Devamını oku...
Nâzım Hikmet'in sevdiği restoran kapandı
VIDEO// Bir zamanlar "bir restorandan daha fazlası" idi... Beriya eliyle kurulmuştu... Stalin devrinden başlayarak, tüm SSCB boyunca Moskova
Devamını oku...
Çalışma saatlerinde Rusya ve Türkiye
Yapılan bir araştırma, Rusya’da halkın, genel kanının aksine dünyanın birçok ülkesine göre daha fazla çalıştığını gösterdi. Ekonomik Kalkınma ve
Devamını oku...
Yeraltında ne kadarlık servet var?
Rusya Doğal Kaynaklar ve Çevre Bakanlığı, ülkenin farklı yeraltı zenginlikleriyle ilgili verileri ilk defa açıkladı. İşte ülkenin sahip olduğu yeraltı
Devamını oku...
Rusya'da hava Türkiye'den temiz çıktı
Çevreci sivil toplum kuruluşu Greenpeace ve hava kirliliği görüntüleme projesi AirVisual, ülkeleri hava kirliliği oranlarına göre sıraladı. Kirlilik o
Devamını oku...
Bedelli askerliğe zam: Kaç euro oldu?
Bedelli askerlik ücreti bugün itibariyle 31 bin 343 Türk Lirası olarak belirlendi. Yurtdışında bulunanlar için paralı askerlik ücreti ise 5 bin 113 eu
Devamını oku...
58 ülkede banka hesapları deşifre
Vatandaşlarının yurt dışında bulunan, vergi ödememek için beyan etmekten kaçındıkları hesapların peşinde düşen Rusya, bu yolda "önemli mesafe kat
Devamını oku...
 
©Copyright Turkrus.com - All Rights Reserved